ნინო ჯელაძემ IMF-ის საუდის არაბეთის რეგიონული ოფისის მხარდაჭერით გამართულ ყოველწლიურ ფორუმში მიიღო მონაწილეობა
საქართველოს ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტმა ნინო ჯელაძემ, IMF-ის საუდის არაბეთის რეგიონული ოფისის მხარდაჭერით ორგანიზებულ ყოველწლიურ ფორუმში მიიღო მონაწილეობა.
შეხვედრის მონაწილეებმა განიხილეს ცენტრალური ბანკების მმართველობის საუკეთესო პრაქტიკა, განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა მმართველობის და ინსტიტუციურ ჩარჩოებზე, ხაზი გაესვა გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების საკითხების მნიშვნელობას.
ფორუმის ერთ-ერთი მთავარი განსახილველი საკითხი ფინანსური სისტემების ციფრულ ტრანსფორმაციასთან დაკავშირებული თემები იყო.
ნინო ჯელაძემ ასევე მონაწილეობა მიიღო დისკუსიაში, სადაც ფორუმის მონაწილეებმა, გლობალური ფინანსური არასტაბილურობის ფონზე, ეფექტური რისკის მართვის ჩარჩოების საჭიროება მიმოიხილეს.
ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ ცენტრალური ბანკებს გადამწყვეტი როლი აქვთ ეკონომიკური მდგრადობის ხელშეწყობაში და ხაზი გაუსვა გლობალური ფინანსური გამოწვევების საპასუხოდ, ცენტრალურ ბანკებს შორის ინსტიტუციური დიალოგისა და თანამშრომლობის აუცილებლობას.
IMF-ის საუდის არაბეთის რეგიონული ოფისის მხარდაჭერით, საუდის არაბეთის დედაქალაქ ერ-რიადში გამართულ ცენტრალური ბანკების მეცხრე უმაღლესი დონის ფორუმში, მონაწილეობდნენ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის ცენტრალური ბანკების მმართველები. ფორუმი მიზნად ისახავდა ცენტრალური ბანკების წინაშე არსებული ახალი გამოწვევების მიმოხილვასა და მათი როლის განსაზღვრას თანამედროვე ეკონომიკურ რეალობაში.
სხვა სიახლეები
ყაზახეთი სატრანსპორტო ქსელებში ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებს ნერგავს
26.08.2026.09:15
ყაზახეთი ხელოვნურ ინტელექტს იყენებს იმის დასადგენად, რომელი მიმართულებებით უნდა იფრინონ ავიაკომპანიებმა და რომელ გზებს სჭირდება შეკეთება, მაშინ როდესაც სხვა ციფრული სისტემები ქვეყნის საზღვრებზე ტვირთების უფრო სწრაფად გადაადგილებას ისახავს მიზნად. ეს პროექტები მთავრობის მიერ განხორციელებული ციფრული სისტემების ფართო პროგრამის ნაწილია, რომლის მიზანია ყაზახეთის, როგორც რეგიონული სატრანსპორტო ჰაბის, როლის გაძლიერება.
ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პროექტია Echelon Alpha. პლატფორმა აანალიზებს მგზავრთა მოთხოვნასა და საავიაციო ჰაბებს შორის კონკურენციას, რათა ცალკეული მარშრუტების ეკონომიკური ეფექტიანობა შეაფასოს. სისტემამ უკვე გამოავლინა დაახლოებით 30 პერსპექტიული მიმართულება, რომლებმაც შესაძლოა ყაზახეთში პირდაპირი ან სატრანზიტო სამგზავრო ნაკადები გაზარდოს.
ჩინეთსა და ევროპას შორის ყაზახეთის ხელსაყრელი მდებარეობა ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ასტანა და ალმათი საერთაშორისო საავიაციო ჰაბებად იქცევიან. მათ სატრანზიტო მგზავრთა ნაკადებისთვის კონკურენცია უწევთ ბაქოსა და სტამბოლის აეროპორტებთან, ასევე სპარსეთის ყურის ქვეყნების აეროპორტებთან.
ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტროს ინფორმაციით, მოდელმა ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში დაახლოებით 200 მილიონი ფრენის მონაცემები დაამუშავა, ასევე დაახლოებით 170 ავიაკომპანიის ანგარიში. სისტემა გეომარკეტინგულ მონაცემებს ღია და კომერციული წყაროებიდან მიღებულ ინფორმაციასთან აერთიანებს. მისი პროგნოზირების სიზუსტე, როგორც აცხადებენ, 90%-მდეა.
სისტემა აფასებს ახალი მარშრუტების კომერციულ სიცოცხლისუნარიანობას და მათ შესაძლო გავლენას ეკონომიკაზე. მისი შემქმნელების შეფასებით, შემოთავაზებულ მარშრუტებს შესაძლოა წელიწადში დაახლოებით 153 მილიონი დოლარის ეკონომიკური ეფექტი ჰქონდეს, თუმცა ეს მაჩვენებელი დამოუკიდებლად დადასტურებული არ არის.
ყაზახეთი აეროპორტებში ბიომეტრიულ Q-Gate ტერმინალებსაც ნერგავს. მთავრობის შეფასებით, ისინი პასპორტის მონაცემებს სახის ბიომეტრიულ მონაცემებთან 15-50 წამში ადარებენ, რაც სტანდარტულ შემოწმებაზე ოთხიდან ხუთჯერ სწრაფია.
დაახლოებით ორი თვის წინ ამოქმედებული e-Joldar ხელოვნურ ინტელექტს გზების მდგომარეობისა და სარემონტო ხარჯების მონიტორინგისთვის იყენებს და ამავდროულად სამშენებლო მასალების ხარისხის შესახებ მონაცემებს აგროვებს. ქვეყნის მასშტაბით უკვე გაციფრულებულია 25 000 მილზე მეტი ეროვნული მნიშვნელობის გზა. წლის ბოლომდე მონიტორინგი, როგორც მოსალოდნელია, ქვეყნის დაახლოებით 115 000 მილის სიგრძის მთელ საგზაო ქსელს მოიცავს.
საერთაშორისო სატვირთო გადამზიდავებზე შესაძლოა უფრო სწრაფი გავლენა ჰქონდეს Smart Cargo-ს. პლატფორმა 58 საინფორმაციო სისტემიდან მიღებულ მონაცემებს ერთიან ციფრულ პორტალში აერთიანებს. ხელისუფლების განცხადებით, ოპერატორებს QR კოდის საშუალებით ტვირთის შესახებ ინფორმაციაზე წვდომა შეუძლიათ. ხელოვნური ინტელექტი ამოწმებს დოკუმენტაციას და განსაზღვრავს საჭირო ნებართვებს, ხოლო პლატფორმა მარშრუტების განსაზღვრასა და ტვირთების გადაადგილების თვალყურის დევნებაშიც ეხმარება. მთავრობის ინფორმაციით, Smart Cargo-მ საზღვრის გადაკვეთის სიჩქარე 30%-ით გაზარდა, ხოლო გადამზიდავების ლოდინის დრო 10-ჯერ შეამცირა. ეს მაჩვენებლები მთავრობის შეფასებებს ეფუძნება.
სარკინიგზო ქსელში ციფრულ ტრანსფორმაციას ინფრასტრუქტურისა და გამტარუნარიანობის მნიშვნელოვანი გაფართოებაც ახლავს, რადგან ყაზახეთი სატრანზიტო შესაძლებლობების გაძლიერებას, მათ შორის შუა დერეფნის განვითარებას, ცდილობს.
KinetiX მოძრავი შემადგენლობის უკონტაქტო დიაგნოსტიკას ახორციელებს. მთავრობის მონაცემებით, სისტემამ ტექნიკური შემოწმების დრო 30%-ით შეამცირა. Trip Optimizer კი მატარებლების მოძრაობას ავტომატურად მართავს ლიანდაგის პროფილისა და მატარებლის წონის შესახებ მონაცემების გამოყენებით და სიჩქარის შეზღუდვებსაც ითვალისწინებს.
ოფიციალური მონაცემებით, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში სატრანსპორტო სექტორის მთლიანი გამოშვება სამჯერ გაიზარდა და 30.6 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა, ხოლო სარკინიგზო ტრანზიტმა 33 მილიონ ტონას მიაღწია. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ხელისუფლება დაახლოებით 1 370 მილის სიგრძის ახალი სარკინიგზო ხაზების მშენებლობას და სატრანზიტო გადაზიდვების მოცულობის 77 მილიონ ტონამდე გაზრდას გეგმავს.
ყაზახეთი უკვე აერთიანებს სარკინიგზო სატვირთო გადაზიდვების სისტემებს ჩინეთის, აზერბაიჯანისა და საქართველოს პლატფორმებთან, რათა ტვირთის დამუშავება საზღვრამდე მისვლამდე მოხდეს. ქვეყანა ასევე მნიშვნელოვან ინვესტიციებს ახორციელებს შუა დერეფანში.