Business Insider Georgia-მ Air Serbia-ს CEO ირჟი მარეკისთან ექსკლუზიური ინტერვიუ მოამზადა, რომლის ფარგლებშიც კომპანიის მხრიდან შეფასდა საქართველოს ავიაბაზარზე შემოსვლა, არსებული ტენდენცია, მოლოდინები და სამომავლო პერსპექტივები.

რა ფაქტორებმა განაპირობა Air Serbia-ს გადაწყვეტილება,  საქართველოს ბაზარზე შესვლასთან დაკავშირებით?

ახალი ავიამარშრუტის გაშვება მოითხოვს ბაზრის სიღრმისეულ კვლევასა და მგზავრთა ნაკადების ანალიზს, რათა უზრუნველყოფილი იყოს მისი გრძელვადიანი კომერციული მდგრადობა. ჩვენი ხუთწლიანი ქსელის განვითარების სტრატეგიის ფარგლებში, კავკასია გამოვავლინეთ როგორც რეგიონი, რომელსაც მნიშვნელოვანი პოტენციალი აქვს როგორც შემომავალი, ისე გამავალი მგზავრთა ნაკადების თვალსაზრისით. ხელმისაწვდომ ბაზრებს შორის თბილისი განსაკუთრებით გამოირჩეოდა მზარდი ტურისტული მიმზიდველობით, ეკონომიკური ურთიერთობებით და ევროპასთან კავშირისადმი მზარდი ინტერესით. მიმდინარე პროგნოზები მიუთითებს, რომ ბელგრადი–თბილისის მარშრუტზე მოსალოდნელია პირდაპირი და სატრანზიტო მგზავრთა ნაკადების დაბალანსებული კომბინაცია. ველით ძლიერ მოთხოვნას როგორც საქართველოსა და სერბეთს შორის მგზავრობის მხრივ, ასევე იმ მგზავრთა მხრიდან, რომლებიც ბელგრადს გამოიყენებენ როგორც მოსახერხებელ სატრანზიტო ჰაბს ბალკანეთის, ცენტრალური და დასავლეთ ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის მიმართულებით.

რამდენად შეესაბამება საქართველო Air Serbia-ს გრძელვადიან რეგიონულ სტრატეგიას?

საერთაშორისო ავიაკომპანიების მზარდი წარმომადგენლობა ქართულ ბაზარზე მიუთითებს ძლიერ და მზარდ მგზავრთა მოთხოვნაზე, რაც შეესაბამება Air Serbia-ს გრძელვადიან რეგიონულ სტრატეგიას. ჩვენი გადაწყვეტილება თბილისის მიმართულებით ფრენების დაწყების შესახებ დაეყრდნო სტრატეგიულ შეფასებას აუთვისებელი პოტენციალის შესახებ, განსაკუთრებით ბელგრადის ჰაბის საშუალებით, რომელიც უზრუნველყოფს მწყობრ კავშირს ჩვენს ქსელში არსებული 100-ზე მეტი მიმართულებით. როგორც ლიდერი ბალკანეთის რეგიონში, მიზნად ვისახავთ რეგიონალური კავშირების გაძლიერებას, საიმედო და კონკურენტუნარიანი სერვისის მიწოდებით მთელი წლის განმავლობაში. შესაბამისად, ბელგრადი–თბილისის მარშრუტს მთელი წლის განმავლობაში ვახორციელებთ, რაც ასახავს ჩვენს გრძელვადიან ერთგულებას ამ ბაზრის მიმართ და ნდობას მისი მდგრადი ზრდის პოტენციალი ნაწილში.

რომელი ფაქტორები იყო ყველაზე მნიშვნელოვანი საქართველოში ფრენების დაწყების გადაწყვეტილების მიღებისას?

ნებისმიერი ახალი მიმართულების დეტალური შეფასების პროცესის დროს ჩვენ ვამუშავებთ სრულყოფილ ბიზნეს ანალიზს, რომელიც აუცილებელია იმის დასტურად, რომ ფინანსური შედეგები დადებითი იქნება. ეს შეფასება მოიცავს მრავალ კრიტერიუმს, მათ შორის მოსალოდნელ მგზავრთა მოთხოვნას, საშუალო ბილეთის ფასების პროგნოზს, უვიზო მიმოსვლის არსებობას, დიასპორის საზოგადოების არსებობას და განაწილებას, ასევე ფართო პოტენციალს ეკონომიკური და ტურისტული თანამშრომლობის თვალსაზრისით. საერთო ჯამში, ამ ფაქტორებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ჩვენი გადაწყვეტილების მიღებაში საქართველოს მიმართულებით ფრენების დაწყების თვალსაზრისით.

როგორი გავლენა იქონია Air Serbia-ს შემოსვლამ ადგილობრივ ტურიზმზე მარშრუტის გაშვების შემდეგ?

პირდაპირი ფრენების დაწყებამ უკვე დაიწყო პოზიტიური ეფექტის ჩვენება ტურისტულ ნაკადებზე. ტურისტული ჯგუფები უკვე მოგზაურობენ სერბეთიდან საქართველოში, რაც ზრდის ინტერესის ადრეული და პოზიტიური მაჩვენებელია. გარდა ამისა, ველით, რომ მომდევნო პერიოდში გაიზრდება ტურისტული ჯგუფების რაოდენობა, რომლებიც საქართველოდან სერბეთში მიემგზავრებიან. პირდაპირი ავიაკავშირები მუდმივად მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ ტურისტული ნაკადების სტიმულირებაში ორ ბაზარს შორის. მგზავრობის დროის მნიშვნელოვანი შემცირება, მგზავრობის გამარტივება და ხელმისაწვდომობის გაზრდა უზრუნველყოფს ორივე ქვეყნის მიმზიდველობის და კონკურენტუნარიანობის, ზრდას როგორც დასვენების მიმართულების. გარდა ამისა, გაუმჯობესებული კავშირები ხშირად აძლევს ტუროპერატორებს სტიმულს ახალი ტურისტული პაკეტების განვითარებისთვის, უწყობს ხელს ბიზნეს მოგზაურობას და აძლიერებს კულტურულ გაცვლას. ამ კონტექსტში, Air Serbia-ს ოპერირება სავარაუდოა, რომ მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს  ვიზიტორთა რაოდენობის ზრდას ორივე მიმართულებით, რის შედეგადაც გაძლიერდება სერბეთსა და საქართველოს შორის ეკონომიკური, ტურისტული და ხალხთაშორისი კავშირები.

შეთავაზეთ თუ არა ადგილობრივ მგზავრებს სპეციალური ტარიფები ან შეთავაზებები და გეგმავთ თუ არა ამ მიმართულებით მარკეტინგული აქტივობების დამატებით გაძლიერებას?

ჩვენ მუდმივად  ვახორციელებთ ინვესტიციებს სარეკლამო აქტივობებში და მარშრუტის გახსნასთან ერთად, ჩვენ დავაორგანიზეთ სპეციალური მედია ტური საქართველოში. ტურიზმის ადმინისტრაციასთან თანამშრომლობით, ვმასპინძლობდით სერბეთის ჟურნალისტებს და მივეცით მათ შესაძლებლობა, საქართველოს მთავარი ღირსშესანიშნაობები პირადად გაეცნოთ. ეს ინიციატივა დაეხმარა ფართო მედია-დაფარვის შექმნას და გააძლიერა ცნობადობა მგზავრებს შორის. გარდა ამისა, მგზავრებს რეგულარულად ვთავაზობთ სხვადასხვა ფასდაკლებულ ტარიფებს და მიზნობრივ მარკეტინგულ აქტივობებს, რათა სტიმულირება გავუწიოთ მოთხოვნას ახლად გახსნილ მარშრუტებზე. ჩვენი მარკეტინგული სტრატეგია მოიცავს ციფრულ კამპანიებს, თანამშრომლობას ტუროპერატორებთან, ერთობლივ ინიციატივებს ტურისტულ ორგანიზაციებთან და ადგილობრივი მგზავრებისთვის მორგებულ შეთავაზებებს. მომავალში, ვგეგმავთ მარკეტინგული საქმიანობის კიდევ უფრო გააქტიურებას აღნიშნულ მიმართულებაში, კომბინაციაში სარეკლამო აქტივობებთან, კონტენტურ პარტნიორობას და ცნობადობის კამპანიებს, რაც მიზნად ისახავს ინტერესის გაზრდას და მგზავრთა რაოდენობის ზრდას სერბეთი–საქართველო მარშრუტზე.

როგორია უკუკავშირი მგზავრების მხრიდან?

მგზავრთა გამოხმაურებები ფრენების დაწყების შემდეგ ძალიან იმედის მომცემი იყო.  ბევრი მგზავრი აღნიშნავდა, რამდენად გამარტივდა მოგზაურობა მას შემდეგ, რაც შესაძლებელი გახდა პირდაპირი ფრენები. აქამდე, მგზავრებს, რომლებიც ორ ქვეყანას შორის მგზავრობდნენ, მინიმუმ ერთი გაჩერება უწევდათ, რაც გზას უფრო რთულსა და დროის თვალსაზრისით მეტად ხანგრძლივს ხდიდა.

პირდაპირი ფრენების შემოღება ამიტომაც დადებითად შეაფასეს მგზავრებმა, რადგან აღნიშნული მნიშვნელოვნად ამარტივებს მთელი მოგზაურობის გამოცდილებას. მაღალი კომფორტის გარდა, მგზავრებს სურთ უფრო საიმედო და პროგნოზირებადი მგზავრობის არჩევანის არსებობა, რაც უკვე ზრდის ნდობას მარშრუტის მიმართ და უწყობს ხელს მისი შემდგომი განვითარებისა და ზრდის მხარდაჭერას.

რამდენად შეესაბამება საქართველოს ბაზრის მაჩვენებლები ფრენების დაწყების შემდეგ თქვენს საწყის მოლოდინებს?

საქართველოს ბაზრის შედეგები სრულად შეესაბამება ჩვენს საწყის მოლოდინებს. დატვირთულობის კოეფიციენტები, მგზავრთა მოთხოვნა და ზოგადი დაჯავშნის ტენდენციები მჭიდროდ დაემთხვა იმ პროგნოზებს, რომლებიც მარშრუტის გაშვებამდე გავაკეთეთ. ეს ადასტურებს, რომ ბაზრის პოტენციალი სწორად შეფასდა და სერბეთსა და საქართველოს შორის პირდაპირი ავიაკავშირების მიმართ არსებობს სტაბილური, მუდმივი ინტერესი. შედეგები ასევე მიუთითებს ორივე მიმართულების ჯანსაღ ბალანსზე, რაც კიდევ უფრო ადასტურებს მარშრუტის გრძელვადიან მდგრადობას. ცნობადობი ზრდასთან  და ადგილობრივ პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაღრმავდებასთან ერთად, ველით, რომ შედეგები კვლავ ძლიერი იქნება და განვითარდება ჩვენს სტრატეგიულ პროგნოზებთან შესაბამისობაში.

რა არის Air Serbia-ს შემდგომი ნაბიჯები საქართველოში მომდევნო თვეებისა თუ წლების ჭრილში?

მომავალი ზაფხულის პიკის პერიოდში, დამატებით გავზარდეთ ფრენების რაოდენობა, ყოველკვირეული რეისები სამი–დან ოთხამდე. ეს ცვლილება ასახავს მარშრუტის საწყის ძლიერ შედეგებს და ჩვენს მზადყოფნას, სწრაფად ვუპასუხოთ ბაზრის მოთხოვნას.

მომავალში, Air Serbia განაგრძობს მგზავრთა ტენდენციებისა და ოპერაციული შედეგების მუდმივ მონიტორინგს, რათა შეფასდეს დამატებითი განვითარების შესაძლებლობები. შესაძლო შემდგომი ნაბიჯები მოიცავს ფრენების რაოდენობის გაზრდას მაღალი მოთხოვნის პერიოდებში, უფრო ღრმა თანამშრომლობას ადგილობრივ ტურისტულ ორგანიზაციებთან და ერთობლივი სარეკლამო აქტივობების გაფართოებას, რაც მიზნად ისახავს მარშრუტის ცნობადობის გაძლიერებას ორივე ბაზარზე.

გრძელვადიან პერსპექტივაში, განვიხილავთ შესაძლებლობას დამატებით სიხშირის ზრდის ან ფართო კომერციული ინიციატივების განხორციელების ნაწილში, რაც ხელს შეუწყობს სერბეთსა და საქართველოს შორის ავიაკავშირების მდგრად განვითარებას.

დღევანდელი შეხედულებით, როგორ აფასებთ გადაწყვეტილებას საქართველოს ბაზარზე შესვლასთან დაკავშირებით და რა არის თქვენი მოლოდინები 2026 წლისთვის?

დღევანდელი პერსპექტივით, საქართველოს ბაზარზე შესვლა ნათლად ამტკიცებს, რომ ჩვენი გადაწყვეტილება კარგად დასაბუთებული იყო და ამას მყარად ადასტურებს ამ მარშრუტზე მიღებული ძლიერი შედეგები. მგზავრთა მოთხოვნა და ზოგადი მაჩვენებლები მიუთითებს, რომ სერბეთსა და საქართველოს შორის პირდაპირი ავიაკავშირის მიმართ ინტერესი მდგრადია და მუდმივად იზრდება.

მარშრუტის გაშვების დროც მნიშვნელოვანი იყო, რადგან ეს ემთხვა ორ ქვეყნის დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების 30-ე წლისთავს.

მომავალში, 2026 წლის მიმართულებით ველით, რომ ეს დადებითი დინამიკა გაგრძელდება. მარშრუტის მზარდი ცნობადობა, ტურისტული ნაკადების ზრდა და ბიზნესისა და კულტურული გაცვლის გაფართოება კიდევ უფრო ხელს შეუწყობს განვითარებას. ჩვენ გავაგრძელებთ ბაზრის დინამიკის დეტალურ მონიტორინგს და დამატებითი პროგრესის შესაძლებლობების მოძიებას, იქნება ეს ფრენების რაოდენობის გაზრდა, ახალი კომერციული ინიციატივები, თუ ტურიზმისა და ინსტიტუციონალური პარტნიორების  ნაწილში თანამშრომლობის გაძლიერება.

Air Serbia-ს შესვლას საქართველოს ავიაბაზარზე წინ უძღოდა ფართომასშტაბიანი და ინტენსიური თანამშრომლობა საქართველოს აეროპორტების გაერთიანებასთან, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან. როგორ აფასებთ ამ თანამშრომლობას?

პროცესის განმავლობაში საერთო თანამშრომლობა იყო უაღრესად პოზიტიური და გამორჩეული პროფესიონალიზმით დამახასიათებელი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი მომენტი დადგა 2023 წლის შუა პერიოდში, როდესაც ქართული დელეგაცია ბელგრადს ეწვია და ორ ქვეყანას შორის საჰაერო მიმოსვლის შეთანხმება (Air Service Agreement) გაფორმდა. აღნიშნულმა შეხვედრამ ხელი შეუწყო თანამშრომლობის ქსელის გაფართოებას, ინსტიტუციური ურთიერთობების გამყარებას და პირდაპირი რეისების დანერგვისთვის აუცილებელი მხარდაჭერის უზრუნველყოფას.

ყველა ეტაპზე კომუნიკაცია იყო ეფექტიანი, გამჭვირვალე და გადაწყვეტილებაზე ორიენტირებული, რამაც მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ყველა საჭირო პროცედურის შეუფერხებლად და დროულად დასრულებას. ქართველი პარტნიორების ჩართულობამ და ოპერატიულობამ გადამწყვეტი როლი შეასრულა ბაზარზე შეუფერხებელი შესვლის უზრუნველყოფასა და გრძელვადიანი თანამშრომლობის მყარი საფუძვლის ჩამოყალიბებაში.

ჩვენ ვაფასებთ ამ პარტნიორობას და მოუთმენლად ველით თანამშრომლობის გაგრძელებას, როგორც ოპერაციულ დონეზე, ისე ერთობლივი სარეკლამო და განვითარების ინიციატივების ფარგლებში, რომლებიც მიზნად ისახავს სერბეთსა და საქართველოს შორის კავშირის, ტურიზმისა და ეკონომიკური ურთიერთობების შემდგომ გაძლიერებას.