Kanye West-ის წარმატებით ჩატარებული პროექტი იმის მაგალითია, რომ მზარდი პოტენციალი აქვს ამ ბიზნესს საქართველოში - ამის შესახებ, გადაცემა იმედის დილაში რუბრიკა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას საქართველოს კულტურის მინისტრმა, თინათინ რუხაძემ.

„ნამდვილად მიხარია რომ ვიწყებთ ამ თემაზე საუბარს. ეს არის ჩვენი გრძელვადიანი სტრატეგია რომ კულტურის ეკონომიკაზე და ხელოვნების ეკონომიკაზე დავიწყოთ საუბარი იმიტომ რომ ჩვენ ვართ მართლა უდიდესი კულტურის და უძველესი კულტურის ქვეყანა და მთელმა მსოფლიომ და მსოფლიო გამოცდილებამ დაგვანახა რომ ღირებულებით მდგრად ეკონომიკურ ძვრებს ძალიან ხელს უწყობს ხელოვნების ეკონომიკა. ჩვენი უძვირფასესი მემკვიდრეობა პირველ რიგში გარდა იმისა, რომ ჩვენი იდენტობის ნაწილია სწორედ და ამ იდენტობის სწორად წარმოჩენისთვის მისი ეკონომიკურ მაჩვენებლად ტრანსფორმაციის დრო დგება, დრო დგება იმისთვის რომ არა უბრალოდ ვისაუბროთ რომ ჩვენ ამას ვუვლით როგორც კარგი დავუშვათ ქვეყანა, არამედ გვესაჭიროება იმისთვის რომ მეტი ეკონომიკური სარგებელი მოიტანოს ამან ჩვენი ქვეყნისთვის. ყველაზე ძვირადღირებულ სახელოვნებო ეკონომიკებს უჭირავთ მსოფლიოს ყველაზე დიდი ქვეყნების ეკონომიკების დიდი წილი და დროა რომ დავიწყოთ საუბარი იმაზე რომ ინვესტირება ამავე ინფრასტრუქტურაში, ამავე ძეგლების გადარჩენაში, ამავე ძეგლების დაცვაში, სწორ წარმოჩენაში, შემდგომში ამის ტურისტულ მარშუტებში ჩასმაში და ბევრ სხვა ნაწილში უკვე საერთაშორისო უბრალოდ ცნობადობაზე კი აღარ ვსაუბრობთ, ვსაუბრობთ იმაზე რომ ეს ყველაფერი უნდა იყოს ხელოვნების ეკონომიკა და მინდა გითხრათ რომ როდესაც ვამბობ რომ ხელოვნება ქმნის ყველაზე ღირებულებით ნაწილს ეკონომიკისას, ეს არის ხელოვნების მაჩვენებელი რომ მისი ფასი წლიდან წლამდე, ათწლეულიდან ათწლეულამდე და საუკუნიდან საუკუნემდე კიდევ უფრო იზრდება. ამდენად, უმნიშვნელოვანესი გამოწვევა გვაქვს რომ სახელოვნებო განათლების სისტემაში შევიტანოთ დიდი ცვლილებები იმისთვის რომ სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები დროულად და კარგად მოვამზადოთ იმისთვის რომ სანამ გვაქვს დრო და გვაქვს მაგალითად საერთაშორისო დიდი პროექტები, რომელშიდაც საერთაშორისო ჩვენი პარტნიორები არიან ჩართულები ვგულისხმობ, მაგალითისთვის გელათის რეაბილიტაცია, გელათის რეაბილიტაციის კომიტეტი. ეს არი ოთხმხრივი პროექტი - ერთის მხრივ ეკლესია როგორც მეპატრონე, მეორეს მხრივ სახელმწიფო როგორც ამის მოვლა-პატრონობაზე და ზრუნვაზე განპიროვნებული და ქართული და საერთაშორისო მეცნიერების ჯგუფი მუშაობს და ჩვენ სწორედ ქართულ ჯგუფში გვყავს ადამიანები, რომლებსაც ვზრდით ხვალ და ზეგ სწორი ძეგლების და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მიმართულებით რეაბილიტაციის სპეციალისტებს იმიტომ რომ ჩვენ თუ არ გვეცოდინება როგორ შევქმნათ ეს ღირებულებითი ნაწილი ძალიან გაგვიჭირდება. ერთის მხრივ ვთქვი რომ განათლებაა დიდი გამოწვევა, მეორეს მხრივ ჩვენ უნდა დავფიქრდეთ და სწორედ ეხლა ვემზადებით აი ამ დიდი ნაწილისთვის როგორ უნდა შეიქმნას მდგრადი კულტურული ინდუსტრიების დიდი პლატფორმა და გვაქვს რამდენიმე ასეთ ინდუსტრიასთან დიდი მოლაპარაკება და მათ შორის მინდა ვთქვა რომ ლიდერობას გაწევს Starring Georgia, რომელიც ყველაზე დიდი შოუ ინდუსტრიების წარმომადგენელია და ეს კომპანიაც იცით რომ სახელმწიფომ წლების წინ დააფუძნა და ავითარებს ეს კომპანია არამხოლოდ ამ ტიპის ინფრასტრუქტურას, არამედ პირველ რიგში შინაარსობრივ ნაწილში ქმნის ისეთ ღონისძიებებს, რომელიც მსოფლიოს ყურადღებას იპყრობს საქართველოსკენ. მაგალითად, Kanye West-ის ბოლო კონცერტი, რომელიც მე თქვენთან ყოფნის დროს არ დავაანონსე, მაგრამ უკვე ეხლა წარმატებით ჩატარებულ პროექტად შემიძლია Starring-ს უკვე აქედანაც მივულოცო, ერთ-ერთი იმის მაგალითია რომ მზარდი პოტენციალი აქვს ამ ბიზნესს საქართველოში იმიტომ რომ თუ გასულ წლებში 30 000- 50 000 გაყიდულ ბილეთზე ვსაუბრობდით ერთ ღონისძიებაზე, აქ უკვე 70 000-ზე მეტი იყო. ამის გვერდითი ეფექტია აღარ გავიმეორებ, თუმცა ალბათ 30 000 მათ შორის იყო უცხოეთიდან შეძენილი ბილეთი. ეს იმას ნიშნავდა რომ ძალიან ბევრი მათ შორის, გამოკითხვებით და სტატისტიკას რომ ჩავხედოთ ჩამოვიდა ოჯახებთან ერთად. შესაბამისად, სასტუმროები იყო ამ პერიოდში ძალიან მოთხოვნადი და ყველა ის გვერდითი ბიზნესი მუშაობდა სწორედ ამ მიმართულებით. Starring-ი იქნება კულტურული ინდუსტრირების, აი ამ დიდი პლატფორმის როგორც გითხარით ლიდერი ნაწილი და ჩვენ ვიწყებთ უკვე სხვადასხვა კონტრიბუტორებთან და სხვადასხვა დარგებთან, ეს იქნებიან გამომცემლები, თეატრალები, საოპერო ხელოვნება, საბალეტო იმიტომ რომ ეს ყველანი ხელოვნებაში წარმოჩენილი ეკონომიკაა და ამის ღირებულებითი ნაწილი როგორც მუსიკის ღირებულებითი ნაწილი არ ცვდება წლიდან წლამდე, არამედ თუ ეს მუსიკა ნამდვილად ღირებულია და ხელოვნების რანგშია ატანილი, მაგალითად, საოპერო ხელოვნება, ეს მთელი მსოფლიოსთვის დიდი საქმიანობის ნაწილია. ღვთის მადლით ჩვენ ბევრ ამ სფეროებში გვყავს ძალიან ნიჭიერი ადამიანები, რომლებიც მსოფლიოს არაერთ დიდ საოპერო სცენებზე მუშაობენ. ეს არის ჩვეულებრივად სააგენტოების ბიზნესი და ეს არის ძალიან დიდი სახელოვნებო ინდუსტრია, რომელიც ძალიან მყარად და განვითარებადად მუშაობს მთელს მსოფლიოში, ისევე როგორც მაგალითად მუზეუმი არ არის დახურული ტიპის შენობა, რომელსაც მხოლოდ საცავის ფუნქცია აქვს, არამედ მუზეუმი არის მზარდი ეკონომიკის, გაზომვადი ეკონომიკის და სტატისტიკის წარმოჩენის საშუალება. თუ ჩვენ დღეს მუზეუმებში გვყავს მილიონზე მეტი ვიზიტორი, ჩვენი უახლოესი გეგმების ნაწილი არის ის რომ ბევრი მილიონი ვიზიტორი ჰყავდეს მუზეუმს. ეს როგორ უნდა მოწესრიგდეს, ესეც საქმიანობის ნაწილია და ბიზნესის და ეკონომიკის ნაწილია, რომ ყველა მუზეუმთან მათ შორის, მუზეუმ-ნაკრძალებთან, მათ შორის რეგიონალურ მუზეუმში სწორად მოწყობილი ვიზიტორ-ცენტრები იყოს, სწორი სუვენირი, რომ სუვენირია რომელსაც მიჩვეულები ვართ რომ მსოფლიოს ყველა დიდ მუზეუმს აქვს თავისი ამ ტიპის საგამომცემლო ნაწილი, ამ ტიპის სუვენირი, ამ ტიპის სხვადასხვა ტიპის მანიშნებელი, რომელიც ძალიან გაყიდვადია და მთელს მსოფლიოში ყველა ტურისტის მოთხოვნაა ამაზე, ჩვენც უნდა განვავითაროთ ეს ერთიანი ბრენდინგით, ერთიანი შეფუთვით ეს უნდა იყოს, როგორც ქვეყნისთვის, ისე შიდა მოხმარებისთვის, ისე რასაკვირველია ტურისტისთვის. ახლა მე შეიძლება ცოტა ემოციურად, მაგრამ სულ ვხსნი რომ კულტურის ეკონომიკა, ისევე როგორც ფიროსმანის ღირებულება წლიდან, წლამდე უნდა გავზარდოთ და ამას მუშაობა სჭირდება იმიტომ რომ ის გენიოსია, მაგრამ თუ არ აღმოვაჩენთ, თუ არ გავიტანთ, თუ ამას არ გავუკეთებთ სწორ წარდგენას ძალიან გაგვიჭირდება სხვანაირად ღირებულებით სახელოვნებო ეკონომიკაზე საუბარი.

ეს არის მენეჯერის პოზიცია და ჩემ თავს აღვიქვამ, როგორც ამ დარგის მენეჯერს კარგს, ცუდს ამას დრო გვაჩვენებს, მაგრამ ძალიან დიდი სურვილი გვაქვს, დიდ გუნდთან ერთად რომ საქართველოს მდგრადი და ეკონომიკური განვითარების დროში, იმ დროში როდესაც ჩვენი გუნდით საუბარია და თქვენ ამბობთ რომ ისეთი ეკონომიკური მძლავრი პროექტები შემოიტანა ამ გუნდმა საქართველოსთვის და რეგიონში გამტარუნარიანობის და დაკავშირებადობის და შუა დერეფნის თეორიაზე ვსაუბრობთ და ეს თეორია ძალიან მალე იქნება უკვე ხელშესახები, წარმოუდგენელია რომ კულტურამ ამას მხარი არ აუბას და ერთგვარ სახედ ამისა, ამ ლოკომოტივის არ წარმოჩნდეს იმიტომ რომ სწორედ კულტურაში ჩადებული ინვესტიცია ათმაგად დაბრუნდება ქვეყანაში საინვესტიციო პაკეტებით იმიტომ რომ თუ სახელოვნებო პრინციპით მდგრადია ქვეყანა და მზარდია მისი ღირებულებითი ნაწილი დამერწმუნეთ რომ ამ ტიპის ქვეყნებს შემდგომში ბევრად დიდი აქვს ნდობა იმიტომ რომ იმიჯის ნაწილია ეს ყველაფერი და თუ შენს ქვეყანაში კონცერტი იმართება, მუზეუმი გამართულია, მუზეუმ-ნაკრძალია, ტურისტული მარშრუტი გამართულია, ძეგლი მოვლილია და ეს ყველაფერი გაკეთებულია და სოლიდარული პასუხისმგებლობით მივუდგებით ამას ყველაფერს, რომ ეკლესიასაც, საზოგადოებასაც და სახელმწიფოსაც გვესმოდეს რომ ჩვენ ამ მემკვიდრეობას იმიტომ კი არ უნდა მოვუაროთ რომ ეს ასეა სადღაც დაწერილი, არამედ იმიტომ რომ ეს არის ჩვენი მომავლის ეკონომიკა, ეს არის ჩვენი ხვალინდელი დღე. ჩვენ სწორად უნდა შეგვეძლოს, როგორც მატერიალური მემკვიდრეობის, ისე არამატერიალურის მოვლა და ამ ნაწილშიც რაც მეტი აღიარება გვექნება იუნესკოში, ხორბალი გვქონდა ახლა და სწორედ თქვენთან მემგონი მას შემდეგ არც ვყოფილვართ, როდესაც ქართველმა მეცნიერებმა ხორბლის იუნესკოს ტრადიციების აღიარების შემდეგ მსოფლიომ აღიარა რომ 8000 წლოვანი ისტორია გვაქვს ხორბლის ასევე და ეს ქართველი მეცნიერების საქმეა. ამიტომ მეცნიერებაც, მუზეუმიც, თეატრიც, ოპერაც, ბალეტიც, ახლა საბალეტო ფესტივალი მიმდინარეობს და ისეთი საბალეტო დასები არიან საქართველოში ჩამოსული, რომელზედაც მთელი მსოფლიოს სახელოვნებო სფეროს მოყვარულები ეძებენ მსოფლიოს რომელ წერტილში გამოდის მაგალითად პინა ბაუშის დასი. ეს არის ძალიან მოთხოვნადი სფერო, ძალიან მაღალანაზღაურებადი და ძვირი სფეროა იმიტომ რომ ხელოვნების ნიმუშებით იქმნება მაღალი რანგის ეკონომიკა. თუ ჩვენ ამ პლატფორმას გამოვიყენებთ და გვაქვს ისეთი კულტურა, რომელიც შეუფასებელია და ჩვენ ამის ფასი გვეცოდინება როგორ უნდა მოვუაროთ, მაშინ დამიჯერეთ რომ ეკონომიკის დიდწილად შემადგენელი ნაწილი უკვე გაზომვადი იქნება ხელოვნების ეკონომიკაც”, - აღნიშნა თინათინ რუხაძემ.