კიბერთაღლითობა | ბიზნესი და შესაძლო დანაკარგები
კიბერთაღლითების სამიზნე არა მხოლოდ ცალკეული ადამიანები, არამედ კომპანიებიც შეიძლება იყოს. არ აქვს მნიშვნელობა, მცირე ბიზნესი იქნება ეს თუ დიდი ზომის კომპანია. კიბერშემთხვევის შედეგად კომპანიამ შესაძლოა დაკარგოს ფინანსები, მნიშვნელოვანი ინფორმაციული აქტივები, მათ შორის კლიენტების პერსონალური და ფინანსური ინფორმაცია და ამასთან ერთად, კლიენტების ნდობაც. ამიტომ, თუ ფლობთ ბიზნესს, პირად ფინანსურ უსაფრთხოებასთან ერთად, მნიშვნელოვანია იზრუნოთ კომპანიის კიბერუსაფრთხოებაზეც.
გიზიარებთ რამდენიმე გავრცელებულ სქემას და მათგან საკუთარი ბიზნესის დაცვის გზებს:
კიბერკრიმინალები კომპანიის თანამშრომლებს მათ კორპორატიულ იმეილზე უგზავნიან ფიშინგ წერილებს, რომლითაც ცდილობენ ყალბ ბმულზე გადაიყვანონ და პერსონალური ან კომპანიის ფინანსური ინფორმაცია მიითვისონ, ან მავნე პროგრამა ჩამოატვირთინონ, რომელმაც სხვადასხვა ტიპის ზიანი შეიძლება მიაყენოს კომპანიას. ასეთი წერილები ხშირად ნაცნობი, ან სანდო გამომგზავნის სახელით იგზავნება, რათა თანამშრომლები შეცდომაში შეიყვანოს.
მსგავსი შემთხვევების თავიდან ასარიდებლად, თქვენ, როგორც ბიზნესის მფლობელმა შესაძლოა ინვესტირება გააკეთოთ ელ. ფოსტის უსაფრთხოების კონტროლის სისტემაში, რომელიც საეჭვო წერილებს აღმოაჩენს და დანერგოთ კონტროლის სხვა მექანიზმები. ამასთანავე, მნიშვნელოვანია, იზრუნოთ თანამშრომლებში კიბერუსაფრთხოების ცნობიერების ამაღლებაზე, რათა მათ ჰქონდეთ ფიშინგის შესახებ ინფორმაცია და სიფრთხილით მოეკიდონ საეჭვო წერილებს.
მავნე პროგრამას, როგორც არის მაგალითად ransomware, შეუძლია დაშიფროს კომპიუტერი და მასში არსებული მონაცემები, რის შემდეგაც ის ხელმიუწვდომელი გახდება მომხმარებლისთვის. შიფრის გასაღებისთვის კი კიბერკრიმინალმა თანხის გადახდა მოითხოვოს. აღსანიშნავია, რომ თანხის გადახდის შემთხვევაშიც არავითარი გარანტია არ არსებობს იმისა, რომ თაღლითი შიფრის გასაღებს მოგცემთ.
მავნე პროგრამები თქვენს კომპიუტერში შესაძლოა მოხვდეს საეჭვო ბმულებზე გადასვლისას, საეჭვო ფაილების ჩამოტვირთვისას, არალიცენზირებული პროგრამული უზრუნველყოფის დაინსტალირებისას და ა.შ. ამიტომ გამოიყენეთ ლიცენზირებული პროგრამები, მათ შორის ანტივირუსული პროგრამული უზრუნველყოფები და განაახლეთ ისინი პერიოდულად. არ გადახვიდეთ საეჭვო წერილებში მოთავსებულ ბმულებზე. გააკეთეთ მნიშვნელოვანი ინფორმაციის „ბექაფი“ (სარეზერვო ასლი), რადგან კომპიუტერიდან წაშლის შემთხვევაში, არსებობდეს მისი ასლი.
თაღლითებმა შესაძლოა შექმნან ყალბი ონლაინ ბიზნესები, რომლებიც თითქოსდა თქვენი კომპანიის მართვაში დახმარებას, ან სულაც ბიზნესისთვის სესხის აღებას გთავაზობდნენ. ყოველთვის კარგად გამოიკვლიეთ, ვინ დგას ასეთი კომპანიებს უკან, რამდენად რეალურია კომპანია ან მათი მომსახურება, ჰკითხეთ თქვენს სფეროში სხვა მეწარმეებს, თუ გაუგიათ ან უთანამშრომლიათ ამ კომპანიასთან.
სიფრთხილით მოეკიდეთ ისეთ კომპანიებს, რომლებიც სესხის აღებას შემოსავლის დადასტურებისა და საკრედიტო ისტორიის შემოწმების გარეშე გთავაზობენ. სესხის დასამტკიცებლად კი საკომისიოს გადარიცხვას ითხოვენ წინასწარ. დიდი ალბათობით, ასეთი კომპანიების უკან თაღლითები დგანან და თქვენ მიერ გადარიცხულ თანხას მიითვისებენ.
საეჭვო წერილების მსგავსად, კიბერთაღლითებმა შესაძლოა გამოგზავნონ ინვოისი, რომელიც თითქოსდა თქვენი მომწოდებლისგან არის, თუმცა ანგარიშის ნომერი იყოს შეცვლილი და ამ ანგარიშზე გადარიცხვისას თანხა თაღლითის ხელში აღმოჩნდეს.
გადარიცხვამდე დარწმუნდით, რომ ინვოისში მითითებული მომსახურება/პროდუქტი მართლაც გქონდათ შეკვეთილი, ასევე, ნამდვილად თქვენი მომწოდებელი არის თუ არა წერილის გამომგზავნი და ეკუთვნის თუ არა მას ეს ანგარიში. შესაძლოა მისი ელ.ფოსტა კომპრომეტირებული იყოს და თქვენი მიმწოდებლის სახელით, თაღლითი გარწმუნებდეთ, რომ ანგარიშის ნომერი შეიცვალა და ახლა ამ ანგარიშზე უნდა ჩარიცხოთ ინვოისით გათვალისწინებული თანხა. ასეთ შემთხვევაში სხვა გზით, მაგალითად, წინასწარ შეთანხმებულ საკონტაქტო ნომერზე (და არა ინვოისზე მითითებულ ნომერზე) დაუკავშირდით მომწოდებელს და ჰკითხეთ, მართლა შეიცვალა თუ არა კომპანიის ანგარიში.
წყარო: https://www.finedu.gov.geბიზნესი
დღის ტოპ 10 სიახლე
1 იანვრიდან, პრემიერ-მინისტრის ინიციატივით, 24 ათასამდე მოქალაქე მართვის მოწმობის დაბრუნებას შეძლებს
სხვა სიახლეები
მე-11 და მე-12 კლასები იქნება სრულად რეპეტიტორიუმი, სადაც ახალგაზრდებს ექნებათ საშუალება, რომ აირჩიონ მხოლოდ ის საგნები, რომლის ჩაბარებაც უწევთ ეროვნული გამოცდების ფორმატში - გივი მიქანაძე
29.12.2025.00:46
უკვე არის მიღებული მთავრობის დადგენილება, რომ იწყება პროექტირება სტუდენტური ქალაქების, რომელიც ქუთაისში უნდა აშენდეს ძველი პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე, ხოლო თბილისთან მიმართებაში თბილისსა და რუსთავს შორის მდებარე ტერიტორია, რომელიც აბსოლუტურად სრულად უპასუხებს თანამედროვე საჭიროებებს ინფრასტრუქტურულად, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით და სტუდენტური საცხოვრებლებით, - განაცხადა გადაცემაში „იმედის კვირა“ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა გივი მიქანაძემ.
მისივე თქმით, განსაკუთრებული აქცენტი აგრარულ სექტორსა და პედაგოგიურ მიმართულებებზე იქნება.
„განსაკუთრებული აქცენტი აგრარულ სექტორსა და პედაგოგიურ მიმართულებებზე გვექნება, თუმცა ინდივიდუალური განხილვების შედეგად ჩვენ ვნახავთ რა საჭიროებები იქნება დამატებით.
ბაკალავრიატი უმრავლეს დისციპლინებზე, გამონაკლისების გარდა, გადავა 3-წლიან ფორმატზე ნაცვლად 4 წლისა, ხოლო სტანდარტული მაგისტრატურა იქნება 1-წლიანი და იმ ახალგაზრდებისთვის, რომლებიც გეგმავენ მესამე საფეხურზე, დოქტორანტურაზე სწავლის გაგრძელებას, იქნება დამატებით 1 წელი, ანუ 1+1 მაგისტრატურა“, - აღნიშნა გივი მიქანაძემ.
განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა ასევე ისაუბრა სასკოლო რეფორმაზეც და განმარტა, რომ სასკოლო სახელმძღვანელოების რეფორმა იქნება პრიორიტეტული.
„სახელმძღვანელოები, რომლებიც დღეს სკოლებში არის, ვერ პასუხობენ საჭიროებებს, ისინი არ არიან სრულ ბმაში ეროვნული გამოცდების პროგრამის მოთხოვნილებებთან, რიგ შემთხვევებში არ არიან სიღრმისეული და არიან ფრაგმენტული. სწორედ ამიტომ მივიღეთ გადაწყვეტილება, შეგვეთავაზებინა საზოგადოებისთვის, რომ სამინისტრომ აიღოს თავის თავზე პასუხისმგებლობა, რათა შემუშავდეს ერთი სტანდარტული სახელმძღვანელო ყველა დისციპლინაში ერთ საფეხურზე და ეს სახელმძღვანელო სავალდებულო იყოს როგორც საჯარო, ასევე კერძო სასწავლებლებისთვისაც“, - განმარტა გივი მიქანაძემ.
მინისტრმა ისაუბრა სკოლების 11-წლიან სწავლებაზე გადასვლაზეც და აღნიშნა, რომ სამინისტრომ დატოვა შესაძლებლობა, რათა სურვილის შემთხვევაში მოსწავლეებმა გააგრძელონ მე-12 კლასში სწავლაც.
„ჩვენ დავტოვეთ შესაძლებლობა მსურველებისთვის, რომ მე-12 კლასიც გაიხსნას. ყოველი წლის მარტში გვექნება გამოცხადებული ღია რეგისტრაციის რეჟიმი, სადაც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ყველა მსურველს ექნება საშუალება, რომ დარეგისტრირდეს მე-12 კლასში სასწავლებლად და მიღებული რეგისტრაციის მონაცემებიდან გამომდინარე ჩვენ უკვე სექტემბრისთვის შესაბამისი გეოგრაფიული და რაოდენობრივი დატვირთვიდან კონკრეტულ სკოლებში, საქართველოს მასშტაბით თუკი ამის საჭიროება იქნება, გავხსნით მე-12 კლასებს იმისთვის, რომ დაინტერესებულ პირებს მიეცეთ საშუალება, რომ მე-12 კლასშიც ისწავლონ.
მე-11 და მე-12 კლასები იქნება სრულად რეპეტიტორიუმი, სადაც ახალგაზრდებს ექნებათ საშუალება, რომ აირჩიონ მხოლოდ ის საგნები, რომლის ჩაბარებაც უწევთ ეროვნული გამოცდების ფორმატში. ამით ჩვენ მოსწავლეებს დამამთავრებელ კლასებში სკოლაში დავაბრუნებთ. ეს უზრუნველყოფს სკოლის პრესტიჟის და რეპუტაციის კიდევ უფრო გაძლიერებას და ძალიან ბევრ ოჯახს შევეხიდებით, რომ მათ ის ფინანსური წნეხი მოვუხსნათ, რაც აბიტურიენტების სკოლის გარეთ დამატებით მომზადებასთან არის დაკავშირებული“, - დასძინა მინისტრმა.