ჩვენი პროგნოზით, წელს საშუალო წლიური ინფლაცია 3.7%-ის ფარგლებში იქნება - Galt & Taggart-ის ეკონომისტი
ჩვენი პროგნოზი არის, რომ წელს ინფლაცია 3.7%-ის ფარგლებში იქნება, - ამის შესახებ რადიო „სივრცის“ ეთერში გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას Galt & Taggart-ის ეკონომისტმა ლაშა ქავთარაძემ განაცხადა. მისი თქმით, 2024 წელს მთლიან ინფლაციაში იმპორტირებული ინფლაციის კონტრიბუცია უარყოფითი რჩებოდა, ანუ ფაქტობრივად ინფლაციას ქვემოთ ექაჩებოდა. ამასთან, მაღალი ეკონომიკური ზრდა ინფლაციაზე ზრდის მიმართულებით მოქმედებდა, თუმცა ამას გარკვეულწილად ანეიტრალებდა პროდუქტიულობის დაჩქარება.
„მიუხედავად იმისა, რომ პროდუქტიულობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, მთლიან ინფლაციაზე მაინც ზრდის მიმართულებით ექაჩებოდა, თუმცა მას შენელების ტენდენცია ჰქონდა 2024 წლის განმავლობაში. წლის დასაწყისში თუ მაღალი იყო, შემდეგ 3%-ს ჩამოსცდა და ასე ნარჩუნდებოდა წლის ბოლომდე და მთლიანობაში 2024 წელს საშუალო წლიური ინფლაცია 1.1% დაფიქსირდა. კიდევ უფრო შორს თუ წავალთ, როდესაც პანდემია დასრულდა და ეკონომიკის გამოცოცხლება დაიწყო, ამის შემდეგ რუსეთ-უკრაინის ომი დაიწყო და 2022 წელი იყო როცა საერთაშორისო ბაზრებზე სასაქონლო და სურსათის ფასებმა ფაქტობრივად პიკურ მაჩვენებლებს მიაღწია. შედეგად, მნიშვნელოვნად გაიზარდა იმპორტირებული ინფლაციის წვლილი საქართველოს მთლიან ინფლაციაში და როგორც სხვა ქვეყნებში ეს იყო მიწოდების მხრიდან ზეწოლა ფასების დონეზე. უკვე 2023 წლიდან მიწოდების ფაქტორებიდან ზეწოლა ნელ-ნელა გამოითიშა. 2024 წელს აღნიშნული უარყოფითიც გახდა და რჩებოდა მოთხოვნის ფაქტორები, რომელსაც ასევე დაღმავალი ტენდენცია ჰქონდა. მიმდინარე წელს გვაქვს სიტუაცია, როდესაც მოთხოვნიდან ფასებზე ზეწოლა დაჩქარდა. მაგალითად, ადგილობრივად წარმოებული საქონლისა და მომსახურების ფასების ინფლაცია მარტში 4%-მდე გაიზარდა, თებერვალში არსებული 3%-დან, ხოლო იმპორტირებული ინფლაცია ნულთან ახლოს იყო. მაგრამ ამ
უკანასკნელში არის გარკვეული დეტალები - საერთაშორისო ბაზრებზე სურსათის ფასები იზრდება,
მაგრამ მის ეფექტებს ნავთობის ფასების კლება ანეიტრალებს. თუ შემდგომ პერიოდში ნავთობის ფასები ზრდას დაიწყებს და სურსათის ფასების ზრდის ტემპი შენარჩუნდება, ეს შეიძლება რისკ ფაქტორი აღმოჩნდეს საქართველოს მთლიანი ინფლაციისთვის. მთლიანობაში, ჩვენი პროგნოზით, 2025 წელს საშუალო წლიური ინფლაცია 3.7%-ის ფარგლებში იქნება. მიმდინარე წლის მარტში წლიური ინფლაცია 3.5% იყო და იანვარ-მარტის საშუალო წლიური ინფლაცია 3%-ის ქვემოთაა. ეს ნიშნავს იმას, რომ მომდევნო თვეებში ჩვენ უნდა ველოდოთ ინფლაციის მატებას, თუმცა ეს არ იქნება საგანგაშო ამ ეტაპზე, საბაზისო სცენარით ეს ახლოს არის მიზნობრივ მაჩვენებელთან“, - აღნიშნა ქავთარაძემ.
ეკონომისტი ფიქრობს, რომ ეროვნული ბანკი 2025 წელს მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთს 8%-ის დონეზე შეინარჩუნებს.
“ბევრჯერ მსმენია სხვადასხვა ადგილობრივი თუ უცხოელი ანალიტიკოსებისგან, რომ როდესაც ეკონომიკური ზრდა არის მაღალი, ამავდროულად როგორ ინარჩუნებს ქვეყანა ასეთ დაბალ ინფლაციას. ზოგადად, მაღალი ეკონომიკური ზრდა და დაბალი ინფლაცია იდეალურია, მაგრამ როგორ ხდება ეს. ამის ახსნა არის ის, რომ ჩვენ თუ დავაკვირდებით ეკონომიკურ ზრდას მიწოდების მხრიდან, ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი პროდუქტიულობა. როდესაც პროდუქტიულობა იზრდება, მოხმარების ზრდიდან ზეწოლას ფასების დონეზე გარკვეულწილად აკავებს. აქ არის საინტერესო, 2021 წლიდან ეკონომიკის მაღალი ზრდის პირობებში ხელფასების ზრდის ტემპი ორნიშნა იყო ქვეყანაში. მაგალითად, 2024 წელს საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი 16.5%-ით გაიზარდა და ასევე მაღალი რჩებოდა რეალური ხელფასიც (ინფლაციის გამორიცხვით). როდესაც მაღალია ხელფასის ზრდის ტემპი ეს რატომ არ გადავიდა ინფლაციაში და რატომ არ წარმოქმნა ე.წ ხელფასები-ინფლაციის სპირალი?! როგორც უკვე ვთქვით, ეს იხსნება პროდუქტიულობის ზრდის ტემპის დაჩქარებით. მთლიანი ეკონომიკის და კონკრეტულადაც სამუშაო ძალის პროდუქტიულობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ხელფასების ზრდის ტემპსა და პროდუქტიულობის ზრდის ტემპს შორის სხვაობა იყო მინიმალური. სამომავლოდ, თუ საპირისპიროდ მოხდება, ანუ როცა მათ შორის სხვაობა დიდი იქნება და ეს ხანგრძლივად შენარჩუნდება, მაშინ უკვე რისკი გაჩნდება და შესაბამისად, ეროვნულ ბანკსაც მოუწევს სხვადასხვა ინსტრუმენტების გამოყენება, რომ ჩაერიოს და ინფლაციის დაბალი და სტაბილური დონე უზრუნველყოს“, - აღნიშნა ლაშა ქავთარაძემ.
სხვა სიახლეები
ფისკალური პოლიტიკა კვლავაც გონივრულად იმართება | IMF მისია
14.11.2026.01:43
მისიის დასასრულს გამოქვეყნებული პრესრელიზი წარმოადგენს საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) მისიის წევრთა განაცხადს ვიზიტის მსვლელობისას მათი მიგნებების შესახებ. ეს განაცხადი ეკუთვნის მისიის წევრებს და, შესაძლოა, არ ასახავდეს სსფ-ს აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოს აზრს. ამ მისიის მიგნებები სსფ-ს აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭოზე არ განიხილება.
ვაშინგტონი, კოლუმბიის ოლქი, 2026 წლის 13 ნოემბერი: ამა წლის 9-13 ნოემბერს, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ-ს) მისიამ ბატონი ალეხანდრო ჰაიდენბერგის ხელმძღვანელობით თბილსში შეხვედრები გამართა ქვეყნის ბოლოდროინდელი ეკონომიკური და ფინანსური ვითარების და რეფორმების პრიორიტეტების მიღწევის პროგრესის შესაფასებლად. ვიზიტის დასასრულს ბატონმა ჰაიდენბერგმა განაცხადა შემდეგი:
საქართველოს ეკონომიკა ზრდის მაღალ მაჩვენებლებს ინარჩუნებს, გეოპოლიტიკური გაურკვევლობის და ენერგომატარებლების მაღალი ფასის მიუხედავად. 2026 წლის იანვარსექტემბერში რეალური მშპ 7.4 პროცენტით გაიზარდა. ეკონომიკურ საქმიანობაში წამყვანია საინფორმაციო და კომპიუტერული ტექნოლოგიების, ტრანსპორტის, და ვაჭრობის სექტორები, თუმცა ბოლო თვეებში ზრდის ტემპის მოდერაცია შეიმჩნევა. ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომმა ტურიზმიდან მიღებულ ერთობლივ შემოსავლებზე და მთლიან ეკონომიკაზე დღეის მდგომარეობით მხოლოდ შეზღუდული გავლენა მოახდინა, თუმცა, ტურისტების ვიზიტები უშუალოდ ომთან დაკავშირებული ქვეყნებიდან შემცირდა. 2025 წელს 7.5 პროცენტით ზრდის შემდგომ, 2026 წელს ეკონომიკის ზრდის პროგნოზი 7.2 პროცენტია, ხოლო 2027-ში 5.7 პროცენტი, რაც ნიშნავს რომ ზრდის ტემპი თავის საშუალოვადიან პოტენციურ, 5 პროცენტიან, ზრდის ტემპს თანდათან მიუახლოვდება.
ინფლაცია 2025 წლის მარტის შემდგომ საქართველოს ეროვნული ბანკის 3 პროცენტიან სამიზნე მაჩვენებელს აღემატება; ხოლო 2026 წლის ოქტომბერში წლიურმა ინფლაციამ 5.9 პროცენტს მიაღწია. ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომის გამო ენერგომატარებლების გაზრდილი ფასები ინფლაციის ძირითადი მამოძრავებელია, ინფლაციური წნეხი გაფართოვდა. საბაზო ინფლაციამ ოქტომბერში 4 პროცენტი შეადგინა, სადაც ვაჭრობადი საქონლის ინფლაცია იზრდება და მომსახურების სფეროს მომატებული ინფლაცია ნარჩუნდება. ენერგომატარებლების ფასის ზრდის ეფექტის გალევასთან ერთად ინფლაციის ტემპი შემცირდება, მაგრამ, ახლო მომავალში, საქართველოს ეროვნული ბანკის (სებ) თარგეთს ზევით შენარჩუნდება. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8.25 პროცენტამდე ამა წლის მაისში გაზარდა და მას შემდეგ იგივე დონეზე შეინარჩუნა. თუ ინფლაცია ადრე ნავარაუდევზე მეტად გახანგრძლივდა, მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებას იქნება საჭირო ინფლაციის თარგეთთან დასაბრუნებლად. მონეტარული პოლიტიკის მიმართულების განსაზღვრისას უნდა გავითვალისწინოთ მეორე რაუნდ ის ეფექტები და ინფლაციის მოლოდინები.
საქართველოს საგარეო პოზიცია მნიშვნელოვნად გაძლიერდა. 2026 წლის პირველ ნახევარში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი მშპ-ს 2.5 პროცენტამდე შემცირდა, ძლიერი საინფორმაციო ტექნოლოგიების სექტორის ექსპორტის და მთლიანი იმპორტის ნაკლებ ინტენსიური ზრდის გამო. ქვეყნის მთლიანი საერთაშორისო სავალუტო რეზერვი მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ოქტომბრის ბოლოსთვის 8.2 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია, რამეთუ საქართველოს ეროვნული ბანკი განაგრძობს უცხოური ვალუტის შესაძლებლობისთანავე შესყიდვებს, ძლიერი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსის და დიდი ფინანსური შემოდინებების პირობებში. რეზერვების დაგროვებისადმი არსებული მიდგომა შეეფერება გარეშე შოკების მიმართ მედეგობის ზრდის მიზანს და ხელს უწყობს ბაზრის ნდობას და გაცვლითი კურსის მოქნილობას.
ეკონომიკის პერსპექტივის გარშემო გაურკვევლობა მაღალი გაურკვევლობა ნარჩუნდება. ახლო აღმოსავლეთში ომის განახლებულმა ესკალაციამ შესაძლოა ენერგომატარებლების და სურსათის ფასები გაზარდოს და ტურიზმი შეაფერხოს. შიდა პოლიტიკურმა დაძაბულობის ზრდამ და ევროკავშირთან ურთიერთობების დაძაბვამ შესაძლოა ინვესტორების განწყობაზე უარყოფითად იმოქმედოს. უკრაინაში ომის დასრულებამ შესაძლოა განამტკიცოს რეგიონული სტაბილურობა, ნდობა და სავაჭრო პერსპექტივები, თუმცა, ამავდროულად, შესაძლოა უკუმიმართულება მისცეს მიგრაციულ და ფინანსურ ნაკადებს, რომლებმაც ხელი შეუწყო ეკონომიკის ზრდას ბოლო წლების განმავლობაში. მეორეს მხრივ, ინვესტიციების გააქტიურებამ - მათ შორის, უძრავი ქონების მსხვილი პროექტების ფარგლებში, - შესაძლოა მეტად წაახალისოს ეკონომიკური აქტივობა.
ფისკალური პოლ იტიკა კვლავაც გონივრულად იმართება. 2026 წელს ბიუჯეტის დეფიციტიმშპ-ს 1½ პროცენტის დონეზე იქნება, სახელმწიფო ვალი მშპ-ს 33 პროცენტამდე დაიკლებს. ბიუჯეტით გათვალისწინებულზე დაბალი დეფიციტი განპირობებულია შემოსავლების მაღალი მაჩვენებლებითა და კაპიტალური ხარჯების აუთვისების დაგვიანებით, ისევე როგორც 2025 წელს, რითაც სახელმწიფო ინვესტიციების განხორციელება გვიანდება. 2027 წლის ბიუჯეტის პროექტი ითვალისწინებს დეფიციტს მშპ-ს 2,5%-ის ოდენობით და გულისხმობს სოციალური ხარჯების, საჯარო სექტორის ხელფასების და კაპიტალური ინვესტიციების ზრდას. შესყიდვების კონტრაქტების დახვეწა და პროექტების მზაობის უკეთესი მაჩვენებელი ხელს შეუწყობს 2027 წელს კაპიტალური ბიუჯეტის უფრო დროულ შესრულებას, თუმცა განხორციელების რისკები ნარჩუნდება. ენერგომატარებლების გაზრდილი ფასების საპასუხოდ გადადგმული ნაბიჯები უნდა იყოს მიზნობრივი, იცავდეს მოწყვლად ოჯახებს და არ გულისხმობდეს ისეთ ფართომასშტაბიან ჩარევებს, რომლებიც გაზრდის ფისკალურ ხარჯებს და შეცვლის ფასების სიგნალს ბაზრისთვის.
საფინანსო სექტორი ჯანსაღია, ბანკები კაპიტალიზაცია, მომგებიანობა, ლიკვიდურობა მაღალია, ვადაგადაცილებული სესხების მოცულობა დაბალ ნიშნულზე ნარჩუნდება. მნიშვნელოვანი პროგრესის მიუხედავად, დოლარიზაცია კვლავაც ფინანსური მოწყვლადობის მნიშვნელოვან წყაროდ რჩება. ამასთან, უცხოურ ვალუტაში გაცემული სესხების, მათ შორის იპოთეკური სესხების ბოლოდროინდელი ზრდა ყურადღებას საჭიროებს. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია ვირტუალური აქტივების მარეგულირებელი და საზედამხედველო ჩარჩოს შემუშავების კუთხით. სექტორის განვითარებასთან ერთად მნიშვნელოვანია ეფექტიანი ზედამხედველობა და აღსრულება, მათ შორის - ფულის გათეთრების, ტერორიზმის დაფინანსებისა და სანქციების გვერდის ავლის წინააღმდეგ მიმართული მყარი დამცავი მექანიზმების განხორციელება.
ბოლო პერიოდის ძლიერ ზრდას თან ახლდა შრომის ბაზრის მაჩვენებლების მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება, თუმცა დასაქმების დონე, მსგავს ქვეყნებთან შედარებით, კვლავ დაბალია, ხოლო ბევრ დასაქმებულს ჯერ კიდევ არ მიუღია სარგებელი უფრო პროდუქტიულ საქმიანობაში ჩართვით.უნარების შეუსაბამობის შემცირება, პროფესიული განათლებისა და დასაქმების სერვისების გაუმჯობესება, უკეთეს სამუშაო ადგილებზე ხელმისაწვდომობას გაზრდის. ზოგადად, რეფორმები, რომლებიც მიმართულია პროდუქტიულობის ამაღლების, ადამიანური კაპიტალის განვითარებისა და კერძო სექტორში პროდუქტიული ინვესტიციების წახალისებისკენ, ხელს შეუწყობს მეტად ინკლუზიურ ეკონომიკურ ზრდას.
ეროვნული ბანკის შესახებ კანონში ბოლოხანს შეტანილი ცვლილებები მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას წარმოადგენს. ეს ცვლილებები ნერგავენ კოლეგიალურობის პრინციპს მონეტარული პოლიტიკის გადაწყვეტილებების მიღებისას, აძლიერებენ სებ-ის მმართველი საბჭოს წევრების ადგილმონაცვლეობის მექანიზმს და საბჭოს წევრობის კვალიფიკაციის კრიტერიუმებს. სსფ-ს მისია მიესალმება ხელისუფლების განზრახვას გადაწყვეტილების მიღების კოლეგიალური მოდელი ფინანსური სტაბილურობის კომიტეტის გადაწყვეტილების მიღების პროცესშიც დაინერგოს. ამასთან მოვუწოდებთ მიიღონ ზომები, რომ სებ-ის მმართველ საბჭოში არამმართველი წევრების უმრავლესობა მუდმივად იქნას შენარჩუნებული, ადრე გაცემული რეკომენდაციების შესაბამისად.
სახელმწიფო საწარმოების მონიტორინგსა და ფინანსურ ზედამხედველობაში მიღწეულ მნიშვნელოვან პროგრესზე დაყრდნობით, ახლახან მიღებული სახელმწიფო საწარმოების სამოქმედო გეგმა შემდგომი რეფორმების საფუძველს ქმნის. მნიშვნელოვანი იქნება მისი ეფექტიანი განხორციელება. კორპორაციული მართვისა და ანგარიშვალდებულების გასაუმჯობესებლად საჭირო იქნება დამატებითი ნაბიჯების გადადგმა. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების კორპორაციამ უნდა იმუშოს ფინანსებზე წვდომის კუთხით ბაზრის ხარვეზების შემთხვევებში, და შექმნას ისეთი პირობები, რომ თავი აარიდოს კერძო დაფინანსების ჩანაცვლებას პროექტებში და ფისკალური რისკების შექმნას.
გვსურს მადლობა გადავუხადოთ ხელისუფლებას და ყველა სხვა პარტნიორს გულითადი მასპინძლობისთვის და პროდუქტიული დისკუსიებისთვის. სსფ-ს მისია შეხვდა სებ-ის პრეზიდენტს ქალბატონ ნათია თურნავას, ფინანსთა მინისტრს ბატონ ლაშა ხუციშვილს, ვიცეპრემიერს და ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრს ქალბატონ მარიამ ქვრივიშვილს და სხვა მაღალი რანგის ოფიციალურ პირებს, კერძო სექტორის, სამოქალაქო საზოგადოების და განვითარების პარტნიორების წარმომადგენლებს. 2026 წლის IV მუხლის კონსულტაცია დაგეგმილია 2027 წლის აპრილში.