ჩვენი პროგნოზი არის, რომ წელს ინფლაცია 3.7%-ის ფარგლებში იქნება, - ამის შესახებ რადიო „სივრცის“ ეთერში გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას Galt & Taggart-ის ეკონომისტმა ლაშა ქავთარაძემ განაცხადა. მისი თქმით, 2024 წელს მთლიან ინფლაციაში იმპორტირებული ინფლაციის კონტრიბუცია უარყოფითი რჩებოდა, ანუ ფაქტობრივად ინფლაციას ქვემოთ ექაჩებოდა. ამასთან, მაღალი ეკონომიკური ზრდა ინფლაციაზე ზრდის მიმართულებით მოქმედებდა, თუმცა ამას გარკვეულწილად ანეიტრალებდა პროდუქტიულობის დაჩქარება.
„მიუხედავად იმისა, რომ პროდუქტიულობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, მთლიან ინფლაციაზე მაინც ზრდის მიმართულებით ექაჩებოდა, თუმცა მას შენელების ტენდენცია ჰქონდა 2024 წლის განმავლობაში. წლის დასაწყისში თუ მაღალი იყო, შემდეგ 3%-ს ჩამოსცდა და ასე ნარჩუნდებოდა წლის ბოლომდე და მთლიანობაში 2024 წელს საშუალო წლიური ინფლაცია 1.1% დაფიქსირდა. კიდევ უფრო შორს თუ წავალთ, როდესაც პანდემია დასრულდა და ეკონომიკის გამოცოცხლება დაიწყო, ამის შემდეგ რუსეთ-უკრაინის ომი დაიწყო და 2022 წელი იყო როცა საერთაშორისო ბაზრებზე სასაქონლო და სურსათის ფასებმა ფაქტობრივად პიკურ მაჩვენებლებს მიაღწია. შედეგად, მნიშვნელოვნად გაიზარდა იმპორტირებული ინფლაციის წვლილი საქართველოს მთლიან ინფლაციაში და როგორც სხვა ქვეყნებში ეს იყო მიწოდების მხრიდან ზეწოლა ფასების დონეზე. უკვე 2023 წლიდან მიწოდების ფაქტორებიდან ზეწოლა ნელ-ნელა გამოითიშა. 2024 წელს აღნიშნული უარყოფითიც გახდა და რჩებოდა მოთხოვნის ფაქტორები, რომელსაც ასევე დაღმავალი ტენდენცია ჰქონდა. მიმდინარე წელს გვაქვს სიტუაცია, როდესაც მოთხოვნიდან ფასებზე ზეწოლა დაჩქარდა. მაგალითად, ადგილობრივად წარმოებული საქონლისა და მომსახურების ფასების ინფლაცია მარტში 4%-მდე გაიზარდა, თებერვალში არსებული 3%-დან, ხოლო იმპორტირებული ინფლაცია ნულთან ახლოს იყო. მაგრამ ამ
უკანასკნელში არის გარკვეული დეტალები - საერთაშორისო ბაზრებზე სურსათის ფასები იზრდება,
მაგრამ მის ეფექტებს ნავთობის ფასების კლება ანეიტრალებს. თუ შემდგომ პერიოდში ნავთობის ფასები ზრდას დაიწყებს და სურსათის ფასების ზრდის ტემპი შენარჩუნდება, ეს შეიძლება რისკ ფაქტორი აღმოჩნდეს საქართველოს მთლიანი ინფლაციისთვის. მთლიანობაში, ჩვენი პროგნოზით, 2025 წელს საშუალო წლიური ინფლაცია 3.7%-ის ფარგლებში იქნება. მიმდინარე წლის მარტში წლიური ინფლაცია 3.5% იყო და იანვარ-მარტის საშუალო წლიური ინფლაცია 3%-ის ქვემოთაა. ეს ნიშნავს იმას, რომ მომდევნო თვეებში ჩვენ უნდა ველოდოთ ინფლაციის მატებას, თუმცა ეს არ იქნება საგანგაშო ამ ეტაპზე, საბაზისო სცენარით ეს ახლოს არის მიზნობრივ მაჩვენებელთან“, - აღნიშნა ქავთარაძემ.
ეკონომისტი ფიქრობს, რომ ეროვნული ბანკი 2025 წელს მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთს 8%-ის დონეზე შეინარჩუნებს.
“ბევრჯერ მსმენია სხვადასხვა ადგილობრივი თუ უცხოელი ანალიტიკოსებისგან, რომ როდესაც ეკონომიკური ზრდა არის მაღალი, ამავდროულად როგორ ინარჩუნებს ქვეყანა ასეთ დაბალ ინფლაციას. ზოგადად, მაღალი ეკონომიკური ზრდა და დაბალი ინფლაცია იდეალურია, მაგრამ როგორ ხდება ეს. ამის ახსნა არის ის, რომ ჩვენ თუ დავაკვირდებით ეკონომიკურ ზრდას მიწოდების მხრიდან, ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი პროდუქტიულობა. როდესაც პროდუქტიულობა იზრდება, მოხმარების ზრდიდან ზეწოლას ფასების დონეზე გარკვეულწილად აკავებს. აქ არის საინტერესო, 2021 წლიდან ეკონომიკის მაღალი ზრდის პირობებში ხელფასების ზრდის ტემპი ორნიშნა იყო ქვეყანაში. მაგალითად, 2024 წელს საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი 16.5%-ით გაიზარდა და ასევე მაღალი რჩებოდა რეალური ხელფასიც (ინფლაციის გამორიცხვით). როდესაც მაღალია ხელფასის ზრდის ტემპი ეს რატომ არ გადავიდა ინფლაციაში და რატომ არ წარმოქმნა ე.წ ხელფასები-ინფლაციის სპირალი?! როგორც უკვე ვთქვით, ეს იხსნება პროდუქტიულობის ზრდის ტემპის დაჩქარებით. მთლიანი ეკონომიკის და კონკრეტულადაც სამუშაო ძალის პროდუქტიულობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ხელფასების ზრდის ტემპსა და პროდუქტიულობის ზრდის ტემპს შორის სხვაობა იყო მინიმალური. სამომავლოდ, თუ საპირისპიროდ მოხდება, ანუ როცა მათ შორის სხვაობა დიდი იქნება და ეს ხანგრძლივად შენარჩუნდება, მაშინ უკვე რისკი გაჩნდება და შესაბამისად, ეროვნულ ბანკსაც მოუწევს სხვადასხვა ინსტრუმენტების გამოყენება, რომ ჩაერიოს და ინფლაციის დაბალი და სტაბილური დონე უზრუნველყოს“, - აღნიშნა ლაშა ქავთარაძემ.