შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელი ქვეყანას მისცემს შესაძლებლობას, სიჭარბის შემთხვევაში ელექტროენერგია ევროპაში გაიტანოს, დეფიციტის დროს კი იმპორტით შეავსოს მოთხოვნა და მომხმარებლები რისკებისგან დაიცვას, - ამის შესახებ ტელეკომპანია „მაესტროს“ ეთერში გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის აღმასრულებელმა დირექტორმა ლევან ვეფხვაძემ ისაუბრა. 

ვეფხვაძის თქმით, შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის შემთხვევაში უნდა გქონდეს გააზრებული არა მხოლოდ ის, რომ ელექტროენერგიას გაიტან, არამედ ისიც, რომ საჭიროების შემთხვევაში შეძლებ მის მიღებასაც. ეს არის სწორედ ენერგეტიკული უსაფრთხოების არსი, როცა დაცულია როგორც მომხმარებელი, ისე გენერაციის მხარე.

„პირველ რიგში, უნდა კარგად დავინახოთ ჩვენი ინტერესი, რატომ გვჭირდება ეს. თუ განახლებადი ენერგიის წყაროებს ვავითარებთ, უნდა გავითვალისწინოთ, რომ მათი გენერაცია ცვალებადია. მზის შემთხვევაში, როდესაც ღრუბელი მოდის, გამომუშავება მცირდება, ხოლო როცა ღრუბელი გადის, მზის გამომუშავება იზრდება. იგივე ეხება ქარსაც. ერთი დღის ჭრილში ეს უფრო საათობრივი ცვალებადობის საკითხია. ჰიდროს ამ მხრივ პრობლემა არ აქვს, თუმცა კვირის ჭრილშიც შეიძლება ჰქონდეს გარკვეული ცვალებადობა მდინარის მოდინებაზე დამოკიდებულებით. მაგალითად, წვიმიანი რამდენიმე დღის შემთხვევაში ვხედავთ, რომ ჯამური გამომუშავება მყისიერად იზრდება.

ანუ, როდესაც მოთხოვნა ასე ტურბულენტურად მოძრაობს, ამის ყველაზე სწორი დაზღვევა, ამაზე უკეთესი ფორმულა პრაქტიკულად არ არსებობს, არის გეოგრაფიული დივერსიფიკაცია და კავშირების გაძლიერება მეზობელ ქვეყნებთან.

ევროპასთან ამ ბმის გაჩენა იძლევა შესაძლებლობას, რომ საჭიროების შემთხვევაში დროული გადადინება განხორციელდეს იმ სიჭარბის, რაც შეიძლება შენ გქონდეს, და მეორე მხრივ, საჭიროების შემთხვევაში ელექტროენერგია მიიღო იქიდანაც. დღეს ევროპაში ელექტროენერგია ძვირია, ამასვე ვამბობდი თურქეთთან მიმართებაშიც. თურქეთთან დაკავშირებით, როდესაც ამ ხაზს ვგეგმავდით, თავის დროზე ვფიქრობდით საექსპორტო პოტენციალზე. თუმცა ბოლო ორი-სამი თვეა იმდენად დაბალია ფასები თურქეთში, რომ დღეს პირიქით - დეფიციტის დასაფარად ჩვენ შემოგვაქვს ელექტროენერგია თურქეთიდან.

ამიტომ, როდესაც კაბელს აკეთებ, უნდა გქონდეს გააზრებული არა მხოლოდ ის, რომ ელექტროენერგიას გაიტან, არამედ ისიც, რომ საჭიროების შემთხვევაში შეძლებ მის მიღებასაც. ეს არის სწორედ ენერგეტიკული უსაფრთხოების არსი, როცა დაცულია როგორც მომხმარებელი, ისე გენერაციის მხარე. სიჭარბის შემთხვევაში ხდება გადადინება, ხოლო დეფიციტის დროს შეგიძლია ელექტროენერგიის შესყიდვა, რათა მომხმარებლები არ აღმოჩნდნენ რისკის ქვეშ.

მეორეს მხრივ, ეს პროექტი ევროპისთვისაც უაღრესად მნიშვნელოვანია. ეს არ კეთდება ჩვენი „ლამაზი თვალებისთვის“ ან „ლამაზი ბუნებისთვის“, არამედ იმიტომ, რომ განახლებადი ენერგიის წყაროებზე ევროპაში მაღალი მოთხოვნა არსებობს. შესაბამისად, საუბარია კავკასიის რეგიონზე და მის განახლებად ენერგორესურსებთან წვდომაზე. აქამდე ეს პროცესი ძირითადად ბუნებრივ აირზე იყო დაფუძნებული, რომელიც იწვებოდა და შემდეგ მისგან მიღებული ელექტროენერგია მიეწოდებოდა ბაზარს. პრობლემა კი ის არის, რომ ბუნებრივი აირი გარემოსთვის დამაბინძურებელია, უფრო სწორად, კლიმატისთვის ქმნის პრობლემას ნახშირორჟანგის გაფრქვევის გამო.

რაც შეეხება სუფთა ენერგიას, რომელსაც საერთოდ არ ახლავს ნახშირბადის გაფრქვევა, ევროკავშირს აქვს საკმაოდ ამბიციური მიზანი - 2050 წლისთვის გახდეს ერთის მხრივ თვითკმარი და მეორე მხრივ სრულად მწვანე გენერაციაზე გადასული. ამ ორმხრივი ინტერესის გათვალისწინებით, ამ კაბელს აქვს ისტორიული ფუნქცია, რომელიც ორივე მხარისთვის ქმნის ხელსაყრელ გარემოს. ჩვენთვის დამატებით, ეს კაბელი აჩენს საინვესტიციო ინტერესს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მსხვილი პროექტები დადგება დღის წესრიგში.

მსხვილ პროექტებთან დაკავშირებით ის გახდება მნიშვნელოვანი პარტნიორობის საფუძველი, სადაც სახელმწიფოს მონაწილეობა და კაბელის არსებობა უკვე ქმნის პარტნიორობის ჩარჩოს. შესაბამისად, ეს პოტენციურად უზრუნველყოფს მაღალი კონკურენციის პირობებში მსხვილი ინვესტორების მოზიდვას და პროექტების განხორციელებას“, - აღნიშნავს ლევან ვეფხვაძე.