საქართველოს ენერგეტიკული თვითკმარობის მისაღწევად ჯერ კიდევ რამდენიმე წელი სჭირდება, რადგანაც ჯერ კიდევ ასაშენებელი გვაქვს როგორც ჰიდროს, ასევე მზის და ქარის მიმართულებით ელექტროსადგურები - მაია მელიქიძე
საქართველოს განახლებადი ენერგიის განვითარების ასოციაციის (GREDA) აღმასრულებელი დირექტორის, მაია მელიქიძის განცხადებით, ქვეყანაში ელექტროენერგიის მოხმარება ყოველწლიურად 3–5%-ით იზრდება, თუმცა საქართველოს ენერგეტიკული თვითკმარობის მისაღწევად ჯერ კიდევ რამდენიმე წელი სჭირდება.
როგორც ტელეკომპანია „მაესტროს“ ეთერში, გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას, მაია მელიქიძემ აღნიშნა, ამისთვის აუცილებელია როგორც ჰიდროელექტროსადგურების, ისე მზისა და ქარის ელექტროსადგურების მშენებლობა. მისი თქმით, 16 მარტის შემდეგ, როდესაც ენერგეტიკული პროექტების განაცხადების მიღება დასრულდება, უფრო მკაფიო გახდება, ვინ არიან ის რეალური ინვესტორები, რომლებიც პროექტების განხორციელებას შეძლებენ.
„ელექტროენერგიის მოხმარების მაჩვენებელი წლიდან წლამდე გვეზრდება, ეს არის 3-დან 5%-მდე. თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ ჩვენ თვითკმარ ქვეყნამდე ჯერ კიდევ რამოდენიმე წელი გვაკლია, იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ ჯერ კიდევ ასაშენებელია როგორც ჰიდროს, ასევე მზისა და ქარის მიმართულებით ელექტროსადგურები. აუცილებლად უნდა აღვნიშნო ერთი მილიარდი ლარის ჩამოწერასთან დაკავშირებით განაცხადი. 16 მარტი არის ის თარიღი, როდესაც დასრულდება განაცხადების მიღება სამინისტროს მიერ და ჩვენ უფრო მკაფიოდ დავინახავთ, ვინ არიან რეალური ინვესტორები, ვის შეუძლია პროექტების განხორციელება, და ასევე გამოთავისუფლდება დადგმული სიმძლავრეები, რომლის ათვისების შესაძლებლობაც უკვე ექნებათ სხვა ახალ ან თუნდაც ძველ ინვესტორებს, უბრალოდ განსხვავებულ ლოკაციებზე“, - განაცხადა ასოციაციის აღმასრულებელმა დირექტორმა.
მაია მელიქიძის განცხადებით, ენერგეტიკის სექტორში არსებული გამოწვევების გათვალისწინებით, საჭირო გახდა 10-წლიან განვითარების გეგმის გადახედვა და ქსელის წესებში ცვლილებების შეტანა. მისი თქმით, აღნიშნული ცვლილებები უახლოეს პერიოდში წარედგინება სემეკს, რის შემდეგაც დაიწყება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი პროცესი, რომელშიც კერძო სექტორიც ჩაერთვება.
„ჩვენ გვქონდა შეხვედრა საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემასთან. ორშაბათს გამოყოფილი დრო საკმარისი არ იყო, ამიტომ მეორე დღეს შეხვედრას გავაგრძელეთ. განვიხილეთ ქსელის წესები. ის 10-წლიანი გეგმა, რომელიც დღეს არსებობს, რეალურად ვერ პასუხობს მოცემულობას, რეალობასა და გამოწვევებს, რომელშიც ვართ. ამიტომ ქსელის წესებში შედის ცვლილებები, რომლებიც უახლოეს პერიოდში მიეწოდება სემეკს და შემდეგ სემეკი იმსჯელებს და დაამტკიცებს. მაღალი ალბათობით, პროცესში კერძო სექტორიც ჩაერთვება, რადგან სემეკი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი წარმოების დაწყებისას ერთი თვე აძლევს რეკომენდაციების მიღების ვადას. მომავალ თვეში აუცილებლად გვექნება შეხვედრა კერძო სექტორთან სემეკთან, სადაც განვიხილავთ საკითხს, სანამ ქსელის წესები საბოლოოდ იქნა მიღებული.
ამიტომ კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, ერთის მხრივ, გენერაციის ობიექტების განვითარება, ხოლო მეორეს მხრივ - 10-წლიან გეგმაში აუცილებლად უნდა მოხდეს გადამცემი ხაზების აშენება, რათა გენერირებული ელექტროენერგია მივიდეს საბოლოო მომხმარებელამდე. ელექტროენერგიას აქვს თავისი ციკლი: გენერაცია, გადაცემა, განაწილება და მიწოდება. ეს ოთხი ნაბიჯი აუცილებლად უნდა გაიაროს წარმოებულმა ელექტროენერგიამ. ამიტომ, ჰიდროს გარდა, პრიორიტეტში ქარი და მზე თანაბარწონადად უნდა იყოს ჩართული“, - განმარტავს მაია მელიქიძე.
სხვა სიახლეები
მომავალი სამი წელიწადი იქნება მზისთვის ძალიან აქტუალური - განვითარდება საშუალო სიმძლავრის პროექტები l Photomate Caucasus-ის რეგიონული დირექტორი
13.03.2026.00:00
საქართველოში მზის ენერგეტიკის სექტორში მოთხოვნა მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ბაზარზე მზის ელექტროსადგურების მიმართ ინტერესი, როგორც ადგილობრივი, ისე უცხოელი ინვესტორების მხრიდან, მატულობს. ამის შესახებ ტელეკომპანია „მაესტროს“ ეთერში, გადაცემა Business Insider Georgia-ში სტუმრობისას, Photomate Caucasus-ის რეგიონულმა დირექტორმა, დავით ტყეშელაშვილმა განაცხადა. მისი თქმით, კომპანიას უკვე რამდენიმე მსხვილ პროექტზე აქვს მუშაობა დაწყებული და, მიუხედავად იმისა, რომ სექტორში გარკვეული გამოწვევები არსებობს, ინვესტორები მზის ენერგიას მომავალის ენერგიად მიიჩნევენ და პროექტების განხორციელებას არ აპირებენ შეაჩერონ.
„ჩვენ უკვე დაახლოებით ოთხი წელია ვოპერირებთ ბაზარზე - მთლიანად კავკასიას ვფარავთ. გარდა ამისა, როდესაც შემოვედით ბაზარზე, შევქმენით ჰაბი, რომელიც მოიაზრებს იმას, რომ სრულიად საქართველოდან ხდებოდა დაფარვა ამიერკავკასიაში: სომხეთში, აზერბაიჯანში. მახსოვს იყო დრო, როცა პროდუქციას ვაწვდიდით უზბეკეთში, ყაზახეთში და, რაც უფრო შორს წავიდა საქმე, მონღოლეთშიც კი საქართველოდან გავიდა პროდუქცია.
შემდგომ შეიცვალა სურათი, და მთელი ამ სამი წლის განმავლობაში აქტიურად სომხეთი იყო ბაზარზე. ისინი აქტიურობდნენ მაშინ, როცა ჩვენთან იყო ძალიან ნელი ფაზა, და ერთი-ორი პროექტი თუ სადღაც უფრო სწრაფად ვითარდებოდა. ამ პერიოდში სომხეთმა ააშენა 1000 მეგავატი მზის ელექტროსადგური, და თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ დაახლოებით 70%-ში ჩვენ მივიღეთ მონაწილეობა. შემდგომ უცებ აღმოჩნდა, რომ საქართველოდან ვეღარ ხდებოდა პროდუქციის მიწოდება, რადგან ეს ორმაგი დანიშნულების პროდუქცია იყო. თუმცა ჩვენ გამოსავალი ვიპოვეთ, რადგან ვიყავით ჩეხური კომპანია და ტრანზიტის პირობებში პროდუქცია კვლავ მივაწოდეთ. ამით ქვეყანამ გარკვეული შემოსავალი დაკარგა, რადგან საუბარი იყო კოლოსალურ თანხებზე, როდესაც უზარმაზარი პროექტი ხორციელდებოდა სომხეთში.
შარშან და წელს სიტუაცია საგრძნობლად შეიცვალა. ბიზნესმა იქ დაიწყო აქტიურობა და ახლა აპირებენ სთორიჯებზე, ე.წ. „შემნახველებზე“ გადასვლას. თუმცა ჩვენს ქვეყანაში ეს ბიზნესი „აფეთქდა“ - დაიწყო მოთხოვნა, მოთხოვნა, მოთხოვნა, და ჩვენ მიწოდებას, მიღება-მიწოდებას ვეღარ ვახერხებდით, იმდენად დიდი იყო მოთხოვნა. თუმცა წელს ყურადღება ძირითადად დიდი სიმძლავრის პროექტებზეა გადატანილი და მოდიან სერიოზული და კვალიფიციური ინვესტორები. ვმუშაობთ რამდენიმე დიდ პროექტზე.
განსაკუთრებით მინდა ხაზი გავუსვა, რომ მიუხედავად გამოწვევებისა, მზის ბიზნესი არ გაჩერდება. ინვესტორები განაგრძობენ ფიქრს გრძელვადიან პერსპექტივაში და მზად არიან 20-25 მლნ დოლარიანი პროექტები ააშენონ. ტენდენცია არ წყდება, სურვილიც არა. ინვესტორები ფიქრობენ, რომ ეს არის მომავლის ენერგია და მზის ენერგია აუცილებლად უნდა განვითარდეს საქართველოში.
პირველ ეტაპზე სახელმწიფო ამბობს, რომ უნდა აშენდეს 1700 მეგავატი. აღსანიშნავია, რომ „დაბევებული“ პროექტები, ვისაც ჰქონდა, ჩამოერთმევა, ხოლო სამშენებლო მემორანდუმამდე დამამშვიდებელი ეტაპები მოითხოვება, რათა პროექტის რეალურობა დასტურდებოდეს. სახელმწიფო ამ მხრივ მკაცრად ოპერირებს და ზომებს იღებს. შესაბამისად, მომავალი სამი წელი მზის სექტორისთვის განსაკუთრებულად აქტიური იქნება - განვითარდება საშუალო სიმძლავრის პროექტები, რამდენიმე დიდი სიმძლავრის პროექტიც, დანარჩენი კი დრო გვიჩვენებს, როგორ მოახერხებს სახელმწიფო ყველაფრის თანმიმდევრულად ორგანიზებას და მხარდაჭერას“, - აღნიშნა Photomate Caucasus-ის რეგიონულმა დირექტორმა, დავით ტყეშელაშვილმა.