Galt & Taggart-ი განახლებულ პუბლიკაციას ,,ელექტროენერგიის ბაზარი საქართველოში - ივლისი 2026" აქვეყნებს. 

,,წელს მკვეთრად გამოიკვეთა ელექტროენერგიის სეზონური დისბალანსი და საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაციის საჭიროება 2026 წლის ივლისში ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 4.1%-ით შემცირდა, თუმცა გაიზარდა ექსპორტი, რის გამოც ჯამური მოთხოვნა უცვლელი დარჩა (+0.2% წ/წ). ექსპორტის ზრდა გამოიწვია თურქეთში საბითუმო ფასების ზრდამ ($c 5.9 ივლ-26 vs $c 2.9 ივნ-26) და ესკოს ბარტერმა (ექსპორტის 76.8%). 2026 წლის ივლისში ჰიდროგენერაცია წლიურად 3.9%-ით გაიზარდა ჰიდროლოგიური პირობების დამსახურებით. მოთხოვნა-მიწოდებას შორის სიჭარბე, წინა 2 თვის მსგავსად ივლისშიც დაფიქსირდა, რამაც გამოიწვია გენერაციის შეზღუდვა ელექტროსისტემის მხრიდან. ჩვენი შეფასებით გენერაციის შეზღუდვა დაახლოებით 5%-ს შეადგენდა, ხოლო ბარტერის გარეშე ეს მოცულობა გაიზრდებოდა 10-15%-მდე. ბარტერმა, ერთი მხრივ, ჭარბი ჰიდროგენერაციის ათვისებას შეუწყო ხელი, თუმცა, მეორე მხრივ, საბალანსო ელექტროენერგიის გასაყიდი ფასი მნიშვნელოვნად, დაახლოებით 25%-ით შეამცირა კვტ.სთ-ზე 4.3 აშშ ცენტამდე. 2026 წლის პირველმა შვიდმა თვემ საქართველოს ელექტროენერგეტიკის ძირითადი გამოწვევები მკაფიოდ წარმოაჩინა: 1) 2026 წლის საექსპორტო სეზონზე თურქეთში დაბალმა ფასებმა გამოკვეთა საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირები საჭიროება; 2) იანვარ–აპრილში გაზრდილმა იმპორტმა, მაის–ივლისში გენერაციის შეზღუდვებმა და შემცირებულმა ექსპორტმა სეზონური დისბალანსის პრობლემა კიდევ ერთხელ აჩვენა. არსებული დინამიკა ზრდის წყალსაცავიანი ჰესების, ქარის ელექტროსადგურების, ენერგიის დაგროვებისა და საექსპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარების მნიშვნელობას", - წერს Galt & Taggart-ი. 

Galt & Taggart-ის შეფასებით, ადგილობრივი მოხმარება ივლისში 4.1%-ით შემცირდა და 1.2 ტვტ.სთ შეადგინა. მოხმარების კლების მთავარი მიზეზი შედარებით გრილი ზაფხულია. კლება დაფიქსირდა ყველა სეგმენტში: აფხაზეთის რეგიონი: -7.4% წ/წ, პირდაპირი მომხმარებლები: -2.3% წ/წ, საცალო მომხმარებლები: -4.1% წ/წ.

,,მოხმარების შემცირებაში მცირე წვლილი სისტემურ გათიშვებსაც ჰქონდა. საქართველოში ივლის-აგვისტოში მოხდა 3 სისტემური ავარია, რასაც მოჰყვა ელექტროენერგიის შეწყვეტა თითქმის მთელი ქვეყნის მასშტაბით რამდენიმე საათის განმავლობაში. ავარიების მიზეზები ცნობილი არაა და მიმდინარეობს გამოძიება. ჩვენი შეფასებით, ავარიების შედეგად, ივლისის თვეში ელექტროენერგიის მოხმარება დაახლოებით 5 გვტ.სთ-ით შემცირდა, რაც ივლისის თვის ქვეყნის ჯამური მოხმარების 0.4%-ია. მიუხედავად ივლისის კლებისა, ჯამურად, 2026 წლის 7 თვეში, ელექტროენერგიის ადგილობრივი მოხმარება წლიურად 3.8%-ით გაიზარდა და 8.5 ტვტ.სთ შეადგინა", - წერს Galt & Taggart-ი.

Galt & Taggart-ის მიხედვით, შემცირებული ადგილობრივი მოხმარების და კარგი ჰიდროლოგიური პირობების დამსახურებით, მიუხედავად გაზრდილი ექსპორტისა, თბოსადგურების გენერაცია წლიურად შემცირდა. შედეგად, მოთხოვნა-მიწოდებას შორის სიჭარბე მაისსა და ივნისთან შედარებით ნაკლები იყო, რაც ნაკლებ გენერაციის შეზღუდვაში გამოიხატა.

,,2026 წლის ივლისში, ჯამური ჰიდროგენერაცია წლიურად 3.9%-ით გაიზარდა და 1.4 ტვტ.სთ შეადგინა, ჯამური მიწოდების 98.1%. აქედან, ენგურ-ვარდნილის გენერაცია წლიურად 8.8%-ით გაიზარდა, ხოლო სხვა ჰესების გამომუშავება შემცირდა (სხვა რეგულირებადი ჰესები -0.2% წ/წ, დერეგულირებული ჰესები -2.6% წ/წ). ქარისა და მზის გენერაცია წლიურად 2.1-ჯერ გაიზარდა და ჯამური მიწოდების 0.9% შეადგინა. ზრდა გამოიწვია ახალი ელექტროსადგურების ექსპლუატაციაში შესვლამ (10.8 მგვტ მზე და 18.8 მგვტ ქარი). 2026 წლის ივლისში თბოსადგურების წილი ჯამურ მიწოდებაში 0.4%-მდე შემცირდა 2025 წლის ივლისის 4.0%-თან შედარებით და 0.01 ტვტ.სთ შეადგინა. 2026 წლის 7 თვეში ჰიდროგენერაცია წლიურად 5.3%-ით შემცირდა, გაიზარდა ქარისა და მზის სადგურების (+61.6% წ/წ) და თბოსადგურების (+18.6% წ/წ) გენერაცია, ხოლო იმპორტი 16.9%-ით გაიზარდა. შედეგად, იმპორტისა და თბოგენერაციის წილი მიწოდებაში 26.5%-მდე გაიზარდა (vs 22.5% 7M25-ში). 2026 წლის ივლისში თურქეთში ელექტროენერგიის ექსპორტი წლიურად გაიზარდა: 2.8-ჯერ გაიზარდა რაოდენობრივად 109 გვტ.სთ-მდე და ღირებულებით გაორმაგდა 5.0 მლნ აშშ დოლარამდე. ექსპორტის საშუალო ფასი წლიურად 27.4%-ით შემცირდა და 4.6 აშშ ცენტი/კვტ.სთ შეადგინა. მაისსა და ივნისთან შედარებით, თურქეთში ექსპორტის მოცულობა გაიზარდა თურქეთში გაზრდილი ფასების ($c 5.9 ივლ-26 vs $c 2.9 ივნ-26) და ესკოს ბარტერის გამო. ივლისში თურქეთში ექსპორტის 76.8% ესკომ თურქეთთან ბარტერის შეთანხმების ფარგლებში განახორციელა. ბარტერის შეთანხმებას ხელი მაისში მოეწერა, თუმცა რეალური ბარტერი პირველად ივლისის თვეში განხორციელდა. თურქეთში კომერციული ექსპორტი ასევე განახორციელა TDA ხელშეკრულებების მქონე ექვსმა კომპანიამ: შპს აჭარ-ენერჯი 2007, შპს ენერჯი დეველოპმენტ ჯორჯია, შპს სვანეთი ჰიდრო, შპს კასლეთი-2, შპს აისი, შპს ავსტრიან ჯორჯიან დეველოპმენტი. ივლისის ენერგობალანსში ასევე ფიქსირდება ელექტროენერგიის ექსპორტი აზერბაიჯანთან, თუმცა იგივე მოცულობით განხორციელდა იმპორტიც. აღნიშნული იმპორტი და ექსპორტი სისტემის სინქრონული პარალელური მუშაობისთვის არის საჭირო. 2026 წლის აპრილიდან ისინი იმპორტსა და ექსპორტში ცალ-ცალკე აისახება, მაშინ როცა მანამდე მხოლოდ ნეტო მოცულობა აღირიცხებოდა. 2026 წლის 7 თვეში, ელექტროენერგიის ექსპორტმა 236 გვტ.სთ (-52.4% წ/წ) და 11 მლნ აშშ დოლარი (-51.1% წ/წ) შეადგინა. საექსპორტო სეზონი დასრულდა და ექსპორტი აგვისტოში აღარ გაგრძელებულა. 2026 წლის ივლისში საბალანსო ელექტროენერგიის ფასი შემცირდა, ხოლო მოცულობა გაიზარდა - ორივე დინამიკა თურქეთში ესკოს მიერ განხორციელებულ ბარტერს უკავშირდება. 2026 წლის ივლისში, საბალანსო ელექტროენერგიის მოცულობა 0.23 ტვტ.სთ იყო (წლიური 18.8%-იანი ზრდა), ხოლო გასაყიდმა ფასმა კვტ.სთ-ზე 4.3 აშშ ცენტი (-27.3% წ/წ) შეადგინა. ესკომ თურქეთში ბარტერის მიზნებისთვის ადგილობრივი კომპანიებისგან შეისყიდა 83.6 გვტ.სთ (ივლისის ჯამური საბალანსო ენერგიის 35.6%) ელექტროენერგია 4.021 თეთრად. შედეგად, საბალანსო ელექტროენერგიის მოცულობა გაიზარდა, ხოლო ფასმა დაიკლო. ჩვენი შეფასებით, ბარტერის გარეშე, საბალანსო ელექტროენერგიის ფასი იქნებოდა კვტ.სთ- ზე 5.8 აშშ ცენტი. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გენერაციის ობიექტებისთვის, რადგან ეს ფასი ხშირად გამოიყენება პირდაპირ ხელშეკრულებებში საორიენტაციო ფასად. ივლისში საქართველოს ენერგეტიკულ ბირჟაზე ელექტროენერგიით ვაჭრობა არ განხორციელებულა. 30 ივლისიდან თვითმმართველ ქალაქებში ახალი მომხმარებლების გამანაწილებელ ქსელზე მიერთების ვადები გაიზარდა: 0.4 კვ მომხმარებლებისთვის: 50-100 სამუშაო დღე, 2025 წლის 40-90 სამუშაო დღის ნაცვლად. 6–10 კვ მომხმარებლებისთვის: 75-105 სამუშაო დღე, 2025 წლის 60-90 სამუშაო დღის ნაცვლად", - წერს Galt & Taggart-ი.