მთავარიბიზნესიეკონომიკათეგეტა ბიზნესისთვის
ტურიზმიფინანსებიჯანდაცვასპორტი
ტექნოლოგიებიმსოფლიოპოლიტიკაგანათლება
სტარტაპებიWEEKENDბიზნეს მრჩეველისაზოგადოება
კიბერუსაფრთხოებამოსაზრებაფინანსებიპოდკასტები
ეკონომიკური ფორუმიInsider სიუჟეტიBusiness Insider Georgia X TVInsder პოდკასტი
BIG Footballყველა ვიდეოყველა სიახლე
ბიზნეს მედია - Bank of Georgia
flag
AMD 7185.7
-0.0005
flag
AZN 1.5489
-0.0004
flag
CNY 38.826
-0.0079
flag
EUR 3.01
-0.0091
flag
GBP 3.5362
-0.0206
flag
KZT 55.76
-0.0011
flag
TRY 0.0558
-0.0002
flag
USD 2.6327
-0.0006
news banner

შრომის სამართლის განვითარება საქართველოში: მთავარი სიახლეები და სასარგებლო რჩევები

news image
mbc image

2020 წელს საქართველოს შრომით კანონმდებლობაში განხორციელებულმა ცვლილებებმა მნიშვნელოვნად შეცვალა შრომითი ურთიერთობების რეგულირების ჩარჩო. განხორციელდა ცვლილებები საქართველოს შრომის კოდექსში, შეიქმნა შრომის ინსპექციის სამსახური, რომელიც აკონტროლებს დამსაქმებელთა მიერ შრომითი კანონმდებლობის დაცვას და უზრუნველყოფს მის ეფექტიან აღსრულებას.

ამ სტატიაში BV Consulting-ის მმართველი პარტნიორი ვახტანგ შურღაია გვთავაზობს შემდეგ რეკომენდაციებს, რომლებიც დაეხმარება ბიზნესს, ეფექტურად მართოს შრომითი ურთიერთობები.

1. ვადიანი და უვადო შრომითი ხელშეკრულებები

საქართველოს შრომის კოდექსის მიხედვით, შრომითი ხელშეკრულება შეიძლება დაიდოს განსაზღვრული ან განუსაზღვრელი ვადით. ერთ თვეზე მეტი ვადით შრომითი ხელშეკრულება უნდა იყოს წერილობითი ფორმით. ვადიანი ხელშეკრულების დადებისთვის აუცილებელია შესაბამისი საფუძვლები, როგორიცაა:სეზონური სამუშაო, დროებით არმყოფი თანამშრომლის ჩანაცვლება და სხვა. ამგვარი საფუძვლების არარსებობისას ხელშეკრულება ავტომატურად მიიჩნევა უვადოდ დადებულად. გარდა ამისა, 30 თვეზე მეტი ვადით დასაქმება, როგორც ერთი, ისე რამდენიმე მიმდევრობითი ხელშეკრულებით, ასევე უვადო ხელშეკრულებად ითვლება.

დამწყებ მეწარმეებს შრომის კოდექსი სთავაზობს გარკვეულ პრივილეგიებს. კერძოდ, ვადიანი ხელშეკრულებების დადებაზე შეზღუდვები არ ვრცელდება იმ მეწარმეებზე, რომელთა რეგისტრაციიდან არ გასულა 48 თვე და ისინი აკმაყოფილებენ მთავრობის მიერ დადგენილ დამატებით პირობებს. თუმცა, ამ შემთხვევაშიც, ხელშეკრულების ვადიანობა არ უნდა იყოს სამ თვეზე ნაკლები.

2. შრომითი ხელშეკრულების არსებითი პირობები

დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების დადებისას დამსაქმებელმა უნდა გაითვალისწინოს ის აუცილებელი პირობები, რომლებიც საქართველოს შრომის კოდექსით არის განსაზღვრული:

  • მხარეები;
  • თანამდებობა და მოვალეობები;
  • მუშაობის დაწყების დრო;
  • ხელშეკრულების ვადა;
  • სამუშაო და დასვენების დრო;
  • სამუშაო ადგილი;
  • შრომის ანაზღაურება;
  • ზეგანაკვეთური შრომის ანაზღაურების წესი;
  • შვებულების რაოდენობა და გაცემის წესი;
  • შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის წესი.

არსებითი პირობების ცვლილება შესაძლებელია მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით ან კანონით განსაზღვრული მინიმალური დაცვის სტანდარტების გაუმჯობესებისას დასაქმებულის სასარგებლოდ.

3. გამოსაცდელი ვადა

შრომის კოდექსი დამსაქმებელს აძლევს შესაძლებლობას, დადოს გამოსაცდელი ვადი ხელშეკრულება, რათა შეაფასოს თანამშრომლის შესაბამისობა სამუშაოსთვის. ასეთი ხელშეკრულების მაქსიმალური ვადა არის 6 თვე და გამოიყენება მხოლოდ ერთხელ თითო დასაქმებულთან. გამოსაცდელი ვადის დასრულების შემდეგ დამსაქმებელს შეუძლია დადოს ვადიანი ან უვადო ხელშეკრულება ან შეწყვიტოს თანამშრომლობა.

4. სამუშაო დრო

შრომის კოდექსი ნორმირებულ სამუშაო დროდ განსაზღვრავს კვირაში მაქსიმუმ 40 საათს, რაც არ მოიცავს შესვენების და დასვენების დროს. კანონით დადგენილი ნორმის გადაჭარბება დაუშვებელია, გარდა სპეციფიური სამუშაო გრაფიკის მქონე საწარმოების შემთხვევისა, როგორიცაა: ჯანდაცვა, ტრანსპორტი და სხვ. ასეთ საწარმოში სამუშაო დრო შეიძლება კვირაში მაქსიმუმ 48 საათს შეადგენდეს.

5. ზეგანაკვეთური შრომის ანაზღაურება

ზეგანაკვეთური სამუშაო დასაშვებია მხარეთა შეთანხმებით და ის უნდა ანაზღაურდეს სტანდარტულსაათობრივ განაკვეთის გაზრდილი ოდენობით. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის რეკომენდაციების თანახმად, კვირაში მუშაობის მაქსიმალური დრო (ზეგანაკვეთური ჩათვლით) არ უნდა აღემატებოდეს 56 საათს, ხოლო ევროკავშირის დირექტივების მიხედვით – საშუალოდ 48 საათს. საქართველოში, უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებებით, ზეგანაკვეთური შრომის ანაზღაურება განისაზღვრება შრომის ნორმალური განაკვეთის 125%-ის ოდენობით.

ზეგანაკვეთური შრომის ნაცვლად დამსაქმებელს შეუძლია, დასაქმებულს შესთავაზოს დამატებითი დასვენების დრო, თუ ამის თაობაზე მხარეები შეთანხმდებიან.

შესაბამისობის სტრატეგიული უპირატესობა

შრომითი კანონმდებლობის დაცვა მხოლოდ სამართლებრივი ვალდებულება არ არის, არამედ სტრატეგიული შესაძლებლობაა, რომელიც ხელს უწყობს თანამშრომლებთან ურთიერთობის გაუმჯობესებას, პროდუქტიულობის ზრდას და კომპანიის, როგორც პასუხისმგებლიანი დამსაქმებლის პოზიტიური რეპუტაციის ჩამოყალიბებას. ეფექტური სამუშაო ძალის მართვა ბიზნესის წარმატების საფუძველია.

 

news banner
ავტორი
LIVE
news banner

დღის ტოპ 10 სიახლე











სხვა სიახლეები

ბიზნეს მრჩეველი
image ცვლილებები შრომითი მიგრაციის კანონმდებლობაში

17.07.2026.16:43

2026 წლის 9 ივლისს მნიშვნელოვანი ცვლილებები შევიდა შრომით იმიგრანტსა და თვითდასაქმებულ უცხოელზე შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესში. ცვლილებების შესახებ დეტალურად საუბრობს იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.

შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესში შესული ცვლილებები არსებითად შეეხება რამდენიმე მიმართულებას. უპირველეს ყოვლისა, დადგენილება აღარ ითვალისწინებს ადგილობრივი დამსაქმებლის მიერ ვაკანსიის წინასწარ გამოცხადების ვალდებულებას. სანაცვლოდ, თუკი ადგილობრივი დამსაქმებელი გეგმავს კალენდარული წლის განმავლობაში დაასაქმოს უცხო ქვეყნის 5 მოქალაქეზე მეტი ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეების რაოდენობა აღემატება მასთან დასაქმებული პირების საერთო რაოდენობის 5 პროცენტს, იგი ვალდებულია, განაცხადის გაკეთებამდე არანაკლებ 10 სამუშაო დღით ადრე სააგენტოს შეუთანხმოს წლიური კვოტა პორტალის მეშვეობით.

კვოტის მოპოვებისათვის აუცილებელია შემოსავლების სამსახურის მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება, რომ დამსაქმებლის წლიური ბრუნვა შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვების მსურველ თითოეულ უცხოელზე 50 000 ლარზე ნაკლები არ არის. თუ ადგილობრივი დამსაქმებელი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად, მან ზემოხსენებული ცნობის ნაცვლად უნდა წარადგინოს კომპეტენტური ორგანოს/პირის მიერ გაცემული სათანადო ცნობა, რომლითაც დასტურდება, რომ იგი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად და ცნობის გაცემის წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში მისი ბრუნვა შრომითი საქმიანობის უფლების მოპოვების მსურველ თითოეულ უცხოელზე არ არის 50 000 ლარზე ნაკლები. აღნიშნული დოკუმენტის წარდგენის ვალდებულება არ ვრცელდება მაშინ, როდესაც დამსაქმებელს არ ჰყავს დასაქმებული 3 უცხოელზე მეტი და მისი დაფუძნებიდან/რეგისტრაციიდან გასულია არაუმეტეს 3 თვე.

შედეგად, სააგენტო დამსაქმებელს განუსაზღვრავს წლიურ კვოტას, რომლის ფარგლებშიც მას ექნება უფლება, კალენდარული წლის განმავლობაში წარადგინოს განაცხადები მასთან დასაქმების მსურველ უცხოელებზე შრომითი საქმიანობის უფლების მოთხოვნის მიზნით. კვოტა შესაძლებელია გაიზარდოს საჭიროების შემთხვევაში, დასაბუთებული მოთხოვნის წარდგენისას.

საყურადღებოა, რომ თუ ადგილობრივი დამსაქმებელი კალენდარული წლის განმავლობაში მის მიმართ განსაზღვრულ კვოტას სრულად არ აითვისებს, სააგენტო უფლებამოსილია, ამ დამსაქმებელთან მიმართებით მომდევნო წლის კვოტის განსაზღვრისას შეამციროს კვოტა.

ცვლილების შედეგად დაზუსტდა, რომ შრომითი საქმიანობის უფლების მოსაპოვებლად იმიგრანტის პასპორტის მოქმედების ვადა არ უნდა იყოს 6 თვეზე ნაკლები. ამასთან, შრომითი საქმიანობის უფლების ხელახალი მოპოვების/შეტყობინების ვალდებულება დამსაქმებელზე არ ვრცელდება მაშინ, როდესაც ხელშეკრულებაში განხორციელებული ცვლილებები შეეხება მხოლოდ დასაქმებული შრომითი იმიგრანტის მიერ დაკავებული პოზიციის დონეს, ხელფასს ან სამუშაო განრიგს.

დადგენილებაში გათვალისწინებულ იქნა ის შემთხვევებიც, რომლებზეც არ ვრცელდება საქმიანობის უფლების მოპოვების ვალდებულება. მათ შორისაა მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობა/მომსახურება. დადგენილების თანახმად, მისი ვადა არ უნდა აღემატებოდეს შრომითი იმიგრანტის მიერ ქვეყანაში მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის დაწყების დღიდან კალენდარული წლის განმავლობაში ჯამურად 4 თვეს, არაუმეტეს შრომითი იმიგრანტის ქვეყანაში კანონიერად ყოფნის პერიოდისა.

ამასთან, შრომითი იმიგრანტის მიერ მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის განხორციელების დაწყებამდე განისაზღვრა ადგილობრივი დამსაქმებლის/მომსახურების ორგანიზატორის ვალდებულება, დაარეგისტრიროს შრომითი იმიგრანტი სპეციალურ ელექტრონულ სისტემაში შემდეგ მისამართზე: www.labourmigration.moh.gov.ge და წარადგინოს შემდეგი ინფორმაცია ადგილობრივი დამსაქმებლის/მომსახურების ორგანიზატორის, ინფორმაციის წარდგენაზე პასუხისმგებელი პირის, მოკლევადიანი პროფესიული საქმიანობის განმახორციელებელი შრომითი იმიგრანტის შესახებ.

და ბოლოს, დადგენილება განსაზღვრავს შემთხვევებს, როდესაც შრომითი იმიგრანტის მიერ განხორციელებული საქმიანობა არ ჩაითვლება მოკლევადიან პროფესიულ საქმიანობად. მაგალითად, თუ იმიგრანტი არ არის სათანადო წესით რეგისტრირებული პორტალზე, საქართველოში იმყოფება კანონიერი საფუძვლის გარეშე ან ახორციელებს დადგენილებით განსაზღვრულ 0-კვოტიან საქმიანობას.

საქართველოს ეკონომიკური ფორუმი

Powered by Business Insider Georgia

ვრცლად
economic forum

სიახლეების გამოწერა