მეწარმე სუბიექტის ელექტრონული პორტალი და პრაქტიკული გამოწვევები
„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს ახალი კანონით, გარდა სხვა მნიშვნელოვანი საკითხებისა, დარეგულირდა ელექტრონული პორტალის შექმნა ბიზნეს-სუბიექტებისათვის. აღნიშნული პორტალის არსსა და მასთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე საუბრობს იურიდიული ფირმა "ბი ვი ქონსალთინგის" მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.
კანონის თანახმად, მეწარმე სუბიექტის რეგისტრაციის შემდეგ ენიჭება ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდი (ერთიანი ელექტრონული პორტალი), სადაც ხდება წინასწარ განსაზღვრული დოკუმენტების/ინფორმაციის ატვირთვა და გამოქვეყნება. აღნიშნული ელექტრონული პორტალის მართვაზე პასუხისმგებელია ბიზნეს-სუბიექტის მიერ გამოყოფილი წარმომადგენელი (ერთ-ერთი ხელმძღვანელი პირი).
პორტალზე გამოქვეყნებას ექვემდებარება ისეთი ინფორმაცია, როგორიცაა: რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები და მათში განხორციელებული ცვლილება, საზოგადოების განთავსებული კაპიტალის ოდენობა, განთავსებული კაპიტალის ცვლილება, კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინება, სააქციო საზოგადოებაში არაფულადი შენატანის შესახებ ანგარიში და ა.შ. ამ დოკუმენტაციის გამოქვეყნების მიზანია გამჭირვალობის უზრუნველყოფა და პარტნიორების/კრედიტორების/მესამე პირების ინფორმირება საზოგადოებაში მიმდინარე საკითხებზე. მაგალითისათვის, პორტალზე გამოქვეყნებას ექვემდებარება შეტყობინება საერთო კრების მოწვევის შესახებ.
მიუხედავად ელექტრონული პორტალის ამგვარი დანიშნულებისა, ზოგიერთ შემთხვევაში მასზე დოკუმენტების გამოქვეყნება შესაძლოა დაბრკოლდეს გარკვეული ტექნიკური წინაღობით. მაგალითად, კანონის თანახმად, სააქციო საზოგადოების აქციონერი უფლებამოსილია, ხელმძღვანელი პირების მიერ კრების მოწვევის შესახებ მოთხოვნის დაუკმაყოფილებლობის შემთხვევაში მიმართოს სასამართლოს და მიიღოს საერთო კრების მოწვევის უფლებამოსილება. ასეთ დროს საზოგადოების ელექტრონულ პორტალზე კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინება დაუბრკოლებლად გამოქვეყნდება.
მეორე მხრივ, თუ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების დირექტორი არ იწვევს კრებას, ელექტრონულ პორტალზე კრების მოსაწვევის გამოქვეყნება შესაძლოა ტექნიკურად დაბრკოლდეს. ასეთ შემთხვევაში კანონი არ ითვალისწინებს იდენტურ ჩანაწერს შპს-სთვის, რაც პრაქტიკაში ელექტრონულ პორტალზე გამოქვეყნებას აფერხებს.
მეწარმეთა შესაქხებ საქართველოს კანონის 128-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, თუ პარტნიორთა რიგგარეშე კრების მოწვევის შესახებ ინიციატორი პარტნიორების მოთხოვნის წარდგენიდან 20 დღის ვადაში ის არ მოიწვევა, ინიციატორ პარტნიორებს უფლება აქვთ, თავად მოიწვიონ რიგგარეშე კრება. თუმცა, საჯარო რეესტრს არ აქვს ერთგვაროვანი პრაქტიკა და ზოგიერთ შემთხვევაში პარტნიორთა ინიციატივით კრების მოწვევის შესახებ ინფორმაციას არ აქვეყნებს. შესაბამისად, ასეთ შემთხვევაში კრების შესახებ ინფორმაციის გამოუქვეყნებლობა აფერხებს პარტნიორთა უფლების რეალიზებას. ასეთ შემთხვევაში საჭირო გახდება სასამართლოს ჩარევა და მისი გადაწყვეტილების საფუძველზე ინფორმაციის გამოქვეყნება ელექტრონულ პორტალზე.
ამდენად, ელექტრონული პორტალი წარმოადგენს ბიზნეს-სუბიექტის ეფექტური ფუნქციონირების ერთ-ერთ გარანტს. აუცილებელია, შპს-ს პარტნიორებს არ შეექმნათ ტექნიკური წინაღობა და საჯარო რეესტრმა დანერგოს ერთგვაროვანი პრაქტიკა პარტნიორებისათვის სასამართლოს ჩარევის გარეშე, კანონის შესაბამისად, კრების მოსაწვევის ელექტრონულ პორტალზე გამოქვეყნების საშუალების მიცემით.
სხვა სიახლეები
სადამფუძნებლო დოკუმენტაციის შესაბამისობა ახალ კანონთან – რა უნდა იცოდნენ კომპანიებმა
04.02.2026.16:09
„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად კომპანიის სარეგისტრაციო მონაცემების კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის ვადა 2026 წლის 1 აპრილამდე გახანგრძლივდა. ახალი კანონის 254-ე მუხლის თანახმად, კანონის ამოქმედებამდე რეგისტრირებული საწარმო ვალდებულია, 2026 წლის 1 აპრილამდე უზრუნველყოს საწარმოს/ფილიალის სარეგისტრაციო მონაცემების კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანა.
სამეწარმეო საზოგადოებამ ზემოხსენებული მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოს უნდა წარუდგინოს სადამფუძნებლო შეთანხმება, რომელიც მიიღება საწარმოს ბოლო, 2022 წლის 1 იანვრამდე რეგისტრირებული წესდებით.გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას კომპანიის რეგისტრაციის შეჩერების შესახებ, რის შედეგადაც რეესტრიდან ამონაწერი აღარ გაიცემა, აგრეთვე, იზღუდება კომპანიის მიერ საბანკო ანგარიშის მართვის, საგადასახადო ოპერაციების განხორციელების და სხვა მნიშვნელოვანი ფუნქციები.
იმ შემთხვევაში, თუ კომპანიის სადამფუძნებლო დოკუმენტაცია კვლავ არ იქნება შესაბამისობაში ახალ კანონთან, 2027 წლის 1 იანვრიდან მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას ვალდებულების დამრღვევი მეწარმის რეგისტრაციის ხარვეზიანობის შესახებ, ხოლო განსაზღვრულ ვადაში მისი გამოსწორების არარსებობისას - მეწარმის/ფილიალის რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ.
აღსანიშნავია ისიც, რომ არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირსა და უცხოური არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის ფილიალებს სურვილის შემთხვევაში შეუძლიათ, მათი მონაცემები მოიყვანონ ახალ კანონთან შესაბამისობაში.
ამდენად, იმისათვის, რათა კომპანიებმა შეუფერხებლად შეძლონ საკუთარი საქმიანობის განხორციელება, აუცილებელია, კვალიფიციური იურიდიული მომსახურების მიღება და კანონით დადგენილ ვადაში სადამფუძნებლო დოკუმენტაციის შესაბამისობაში მოყვანა ახალ კანონთან.