მთავარიბიზნესიეკონომიკათეგეტა ბიზნესი
ტურიზმიფინანსებიჯანდაცვასპორტი
ყველა სიახლეტექნოლოგიებიმსოფლიოპოლიტიკა
ფინანსური განათლებასტარტაპებიWEEKENDბიზნეს მრჩეველი
საზოგადოებაკიბერუსაფრთხოებავიდეომოსაზრება
პერსონალური ფინანსებიპოდკასტებიედიტორიალიბიზნეს ინთელიჯენსი
შაინენერჯიAversi Pharma
flag
AMD 7035.5
-0.0155
flag
AZN 1.5845
-0.0013
flag
CNY 37.776
0.0124
flag
EUR 3.1438
0.0201
flag
GBP 3.6264
0.0038
flag
KZT 50.02
0.0001
flag
TRY 0.0655
-0.0002
flag
USD 2.6946
-0.0022

7 ნაბიჯი ბიზნესის დასაწყებად

news image

იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველის პარტნიორი, ვახტანგ შურღაია, „ბიზნეს მრჩეველის“ რუბრიკაში გვიზიარებს პრაქტიკულ რჩევებს ბიზნესის დასაწყებად.
1.სამართლებრივი ფორმის არჩევა
„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულია კომპანიის სამართლებრივი ფორმები რომელთა მეშვეობითაც შეიძლება განხორციელდეს სამეწარმეო საქმიანობა. ფორმის შერჩევა დამოკიდებულია ბიზნესის მასშტაბზე, პარტნიორთა პასუხისმგებლობაზე, საქმიანობის სფეროზე და ა.შ. მაგალითისათვის, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების (შპს) უპირატესობაა ის რომ პარტნიორთა პასუხისმგებლობა შეზღუდულია კომპანიის ქონებით, ამასთან მის დასარეგისტრირებლად არ მოითხოვება მინიმალური განთავსებული კაპიტალი. ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია უპირატესია მცირე ინდივიდუალური სამეწარმეო მიზნებისთვის, რადგან ასეთი ტიპის მეწარმეებისათვის სხვადასხვა საგადასახადო შეღავეთები მოქმედებს. სააქციო საზოგადოების (სს) ფორმა გამოიყენება უფრო მსხვილი ბიზნესისათვის და მისი რეგისტრაცია დაკავშირებულია მინიმალურ კაპიტალთან (100 000 ლარი).
2. იურიდიული მისამართის განსაზღვრა
რეგისტრაციის დროს უნდა განისაზღვროს კომპანიის იურიდიული მისამართი. შესაძლებელია, გამოყენებულ იქნეს როგორც იჯარის ხელშეკრულებით მიღებული ქონების, ისე - კომპანიის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის მისამართი. ამასთან, მესაკუთრის თანხმობის შემთხვევაში შეიძლება სხვა პირის საკუთრებაში არსებული ქონების მისამართის მითითებაც. მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ, რომ კომპანიის რეგისტრირებულ მისართზე მოხდება კომპანიისთვის განსაზღვრული კორესპონდენციისა და სხვა შეტყობინებების გაგზავნა.
3. რეგისტრაცია მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში
კომპანიის მეწარმეთა რეესტრში რეგისტრაციისათვის საჭიროა წესდებისა და სადამფუძნებლო შეთანხმების არსებობა. შესაძლებელია როგორც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ვებ-გვერდზე განთავსებული სტანდარტული წესდების გამოყენება ისე - ინდივიდუალური წესდების შემუშავება. რაც შეეხება სადამფუძნებლო შეთანხმებას, იგი წარმოადგენს პარტნიორთა წერილობით შეთანხმებას და უნდა შეიცავდეს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ინფორმაციას.
რეგისტრაციის შემდგომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო კომპანიას უხსნის ანგარიშს ელექტრონული სერვისების ერთიან პორტალზე. პორტალი ეხმარება კომპანიას, მიიღოს შეტყობინებები რეესტრისაგან, გამოაქვეყნოს სხვადასხვა ტიპის დოკუმენტი/ინფორმაცია (მაგ. კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინება, აქციათა სავალდებულო მიყიდვის თაობაზე განცხადება და ა.შ.).
4. საბანკო ანგარიშის გახსნა
რეგისტრაციის შემდეგ საჭიროა კომპანიის საბანკო ანგარიშის გახსნა. გასათვალისწინებელია, რომ რეგისტრაციის განაცხადით პირს ასევე შეუძლია მოითხოვოს ავტომატურად ანგარიშის გახსნა კონკრეტულ საბანკო დაწესებულებაში.
5. საგადასახადო რეგისტრაცია
რეგისტრაციის შემდეგ, ასევე აუცილებელია გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაცია შემოსავლების სამსახურში. კომპანია ასევე ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დარეგისტრირდეს დღგ-ის გადამხდელად.
6. ლიცენზიის/ნებართვის მიღება
თუ კომპანიის საქმიანობა წარმოადგენს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ საქმიანობას, მის განხორციელებამდე უნდა მოხდეს შესაბამისი ლიცენზიის/ნებართვის მიღება.
7. რეგისტრაცია ეკონომიკური საქმიანობის რეესტრში
ზოგიერთი ეკონომიკური საქმიანობა სავალდებულო წესით ექვემდებარება რეგისტრაციას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ეკონომიკური საქმიანობის რეესტრში. რეგისტრაცია სავალდებულო საქმიანობა (მათ შორის და არა მხოლოდ) მოიცავს: კვების პროდუქტების, ავეჯის, ფეხსაცმლის, მშენებლობასა და სამშენებლო მასალების წარმოებასთან დაკავშირებულ სამუშაოებს და ა.შ.

news banner
ავტორი
LIVE

დღის ტოპ 10 სიახლე











სხვა სიახლეები

ბიზნეს მრჩეველი
image ხელოვნური ინტელექტი სამუშაო ადგილას - რა უნდა გაითვალისწინონ კომპანიებმა ავტომატიზებული გადაწყვეტილებების მიღებისას

14.08.2025.18:00

ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიების ინტეგრაცია შრომით ურთიერთობებში სულ უფრო მეტად იძენს პრაქტიკულ მნიშვნელობას. კომპანიები ხშირად იყენებენ AI სისტემებს როგორც კანდიდატთა შერჩევის, ისე - თანამშრომელთა მონიტორინგისა და საქმიანობის შეფასების პროცესებში. უფრო მეტიც, პლატფორმის სახით ორგანიზებული სამუშაოს დროს ავტომატური გადაწყვეტილებები მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს დასაქმებულთა შრომით ურთიერთობებზე. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მიდგომა სამუშაო პროცესის ორგანიზების მეტი ეფექტურობის შესაძლებლობას ქმნის, ის ამავდროულად აჩენს მნიშვნელოვან სამართლებრივ და ეთიკურ პრობლემებს, განსაკუთრებით პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კუთხით, რომელთა უგულებელყოფა კომპანიებისთვის სერიოზული სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი შეიძლება გახდეს.

მართალია, საქართველოს კანონმდებლობა ჯერ-ჯერობით არ იცნობს ევროპული რეგულაციის მსგავს მოწესრიგებას (ე.წ. „AI Act”-ის მსგავსად), თუმცა საქართველოს კანონი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“, რომელიც, თავის მხრივ, ეფუძნება მსგავს ევროპულ რეგულაციას, ქმნის საკმარის სამართლებრივ ჩარჩოს განსახილველი საკითხის მოსაწესრიგებლად.

რა არის ავტომატიზებული გადაწყვეტილება შრომით ურთიერთობაში?

ავტომატიზებული გადაწყვეტილება გულისხმობს გადაწყვეტილებებს, რომლებიც სრულად ან ნაწილობრივ აღსრულებულია ხელოვნური ინტელექტის, ალგორითმების ან სხვა ავტომატიზებული სისტემების საშუალებით, ადამიანის ჩართულობის გარეშე ან მინიმალური ჩართულობით. ასეთი გადაწყვეტილებები შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებში გამოიყენება სხვადასხვა ფორმით, მაგალითად:

  • კანდიდატების წინასწარი შერჩევა რეზიუმეების ავტომატური გაფილტვრის გზით;
  • თანამშრომელთა ქცევის და პროდუქტიულობის მონიტორინგი სპეციალური ტექნოლოგიების მეშვეობით;
  • დისციპლინური პროცედურების ავტომატური ინიცირება, მათ შორის, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება ავტომატური გადაწყვეტილებით, ხელოვნური ინტელექტის საფუძველზე მომუშავე სისტემის მიერ შეგროვებული მონაცემების საფუძველზე.

რა რისკებთანაა დაკავშირებული ავტომატიზებული გადაწყვეტილებები ბიზნესისთვის?

ავტომატიზებულ გადაწყვეტილებებს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე ეხება შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობას, თან სდევს რიგი სამართლებრივი რისკები:

  • დისკრიმინაცია – AI სისტემები (განსაკუთრებით ე.წ. „Machine-learning AI” სისტემის გამოყენებისას) ხშირად მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე აყალიბებენ მიკერძოებულ მიდგომებს, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს დისკრიმინაციული გადაწყვეტილების მიღება სხვადასხვა აკრძალული ნიშნის მიხედვით (სქესის, ასაკის, ეთნიკური კუთვნილების, ჯანმრთელობის სტატუსის და ა.შ.);
  • გამჭვირვალობის ნაკლებობა – ავტომატური სისტემების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები ხშირად “შავი ყუთის” პრინციპზეა აგებული, რის გამოც რთულდება კონკრეტული გადაწყვეტილების საფუძვლების მოძიება – ძნელია იმის გაგება, რატომ მიიღო სისტემამ კონკრეტული გადაწყვეტილება;
  • პერსონალურ მონაცემთა დარღვევის რისკი – თანამშრომელთა ან კანდიდატების შესახებ შეგროვებული ინფორმაცია შესაძლოა სცდებოდეს დასაშვებ ჩარჩოებს და არღვევდეს კანონმდებლობით დადგენილ მონაცემთა დაცვის პრინციპებს, მათ შორის, ხდებოდეს მონაცემთა მოპოვება შესაბამისი თანხმობის მიღების გარეშე.

ქართული სამართლებრივი ჩარჩო: როგორ უნდა მოემზადოს ბიზნესი AI-ის პასუხისმგებლობიანი გამოყენებისთვის?

საქართველოს კანონი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ ითვალისწინებს ავტომატიზებული გადაწყვეტილებების გამოყენების რეგულირებას:

  • მონაცემთა სუბიექტს უფლება აქვს, არ დაექვემდებაროს მხოლოდ ავტომატიზებულად (მათ შორის, პროფაილინგის საფუძველზე) მიღებულ გადაწყვეტილებას, რომელიც მისთვის წარმოშობს სამართლებრივ ან სხვა სახის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შედეგს (მაგალითად – მუშაობის დაწყება ან გათავისუფლება);
  • ინფორმირება – მონაცემთა სუბიექტს (დასაქმებულს) უნდა განემარტოს, როგორ მუშაობს სისტემა და რა მონაცემებს ეფუძნება ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში მიღებული გადაწყვეტილება.

თუმცა, კანონი არ ითვალისწინებს პირდაპირ რეგულაციებს AI-ის გამოყენების სპეციალურ წესებზე, რაც ტოვებს ინტერპრეტაციის სივრცეს. სწორედ ამიტომ, სასურველია, ხელოვნური ინტელექტის შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებში გამოყენებისას გათვალისწინებული იქნეს შემდეგი საკითხები:

  • სისტემის გამჭვირვალობა – კომპანიებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ AI სისტემები, რომლებიც გამოიყენება ავტომატიზებული გადაწყვეტილებების მისაღებად, გამჭირვალეა;
  • ზედამხედველობა – ყველა მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება, რომელიც ეხება დასაქმებულის სამართლებრივი მდგომარეობის ცვლილებას (დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრება, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა), უნდა შემოწმდეს ადამიანის მიერ;
  • შიდა პოლიტიკა და ცნობიერების ამაღლება – HR და IT გუნდებმა უნდა იცოდნენ AI-ის სამართლებრივად სწორად გამოყენების წესები.

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში AI-ის გამოყენება შრომით სამართალში ჯერ არ არის სპეციფიკურად რეგულირებული, მოქმედი კანონმდებლობა და ევროკავშირის მიდგომები კომპანიებს საშუალებას აძლევს, პასუხისმგებლიანად გამოიყენონ ავტომატიზირებული სისტემები. სწორი პრაქტიკის დანერგვა არა მხოლოდ სამართლებრივ დაცვას უზრუნველყოფს, არამედ ზრდის თანამშრომლების ნდობას და ინკლუზიური სამუშაო გარემოს შექმნის შანსს.

საქართველოს ეკონომიკური ფორუმი

Powered by Business Insider Georgia

ვრცლად
economic forum

სიახლეების გამოწერა