7 ნაბიჯი ბიზნესის დასაწყებად
იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველის პარტნიორი, ვახტანგ შურღაია, „ბიზნეს მრჩეველის“ რუბრიკაში გვიზიარებს პრაქტიკულ რჩევებს ბიზნესის დასაწყებად.
1.სამართლებრივი ფორმის არჩევა
„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულია კომპანიის სამართლებრივი ფორმები რომელთა მეშვეობითაც შეიძლება განხორციელდეს სამეწარმეო საქმიანობა. ფორმის შერჩევა დამოკიდებულია ბიზნესის მასშტაბზე, პარტნიორთა პასუხისმგებლობაზე, საქმიანობის სფეროზე და ა.შ. მაგალითისათვის, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების (შპს) უპირატესობაა ის რომ პარტნიორთა პასუხისმგებლობა შეზღუდულია კომპანიის ქონებით, ამასთან მის დასარეგისტრირებლად არ მოითხოვება მინიმალური განთავსებული კაპიტალი. ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია უპირატესია მცირე ინდივიდუალური სამეწარმეო მიზნებისთვის, რადგან ასეთი ტიპის მეწარმეებისათვის სხვადასხვა საგადასახადო შეღავეთები მოქმედებს. სააქციო საზოგადოების (სს) ფორმა გამოიყენება უფრო მსხვილი ბიზნესისათვის და მისი რეგისტრაცია დაკავშირებულია მინიმალურ კაპიტალთან (100 000 ლარი).
2. იურიდიული მისამართის განსაზღვრა
რეგისტრაციის დროს უნდა განისაზღვროს კომპანიის იურიდიული მისამართი. შესაძლებელია, გამოყენებულ იქნეს როგორც იჯარის ხელშეკრულებით მიღებული ქონების, ისე - კომპანიის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის მისამართი. ამასთან, მესაკუთრის თანხმობის შემთხვევაში შეიძლება სხვა პირის საკუთრებაში არსებული ქონების მისამართის მითითებაც. მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ, რომ კომპანიის რეგისტრირებულ მისართზე მოხდება კომპანიისთვის განსაზღვრული კორესპონდენციისა და სხვა შეტყობინებების გაგზავნა.
3. რეგისტრაცია მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში
კომპანიის მეწარმეთა რეესტრში რეგისტრაციისათვის საჭიროა წესდებისა და სადამფუძნებლო შეთანხმების არსებობა. შესაძლებელია როგორც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ვებ-გვერდზე განთავსებული სტანდარტული წესდების გამოყენება ისე - ინდივიდუალური წესდების შემუშავება. რაც შეეხება სადამფუძნებლო შეთანხმებას, იგი წარმოადგენს პარტნიორთა წერილობით შეთანხმებას და უნდა შეიცავდეს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ინფორმაციას.
რეგისტრაციის შემდგომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო კომპანიას უხსნის ანგარიშს ელექტრონული სერვისების ერთიან პორტალზე. პორტალი ეხმარება კომპანიას, მიიღოს შეტყობინებები რეესტრისაგან, გამოაქვეყნოს სხვადასხვა ტიპის დოკუმენტი/ინფორმაცია (მაგ. კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინება, აქციათა სავალდებულო მიყიდვის თაობაზე განცხადება და ა.შ.).
4. საბანკო ანგარიშის გახსნა
რეგისტრაციის შემდეგ საჭიროა კომპანიის საბანკო ანგარიშის გახსნა. გასათვალისწინებელია, რომ რეგისტრაციის განაცხადით პირს ასევე შეუძლია მოითხოვოს ავტომატურად ანგარიშის გახსნა კონკრეტულ საბანკო დაწესებულებაში.
5. საგადასახადო რეგისტრაცია
რეგისტრაციის შემდეგ, ასევე აუცილებელია გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაცია შემოსავლების სამსახურში. კომპანია ასევე ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დარეგისტრირდეს დღგ-ის გადამხდელად.
6. ლიცენზიის/ნებართვის მიღება
თუ კომპანიის საქმიანობა წარმოადგენს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ საქმიანობას, მის განხორციელებამდე უნდა მოხდეს შესაბამისი ლიცენზიის/ნებართვის მიღება.
7. რეგისტრაცია ეკონომიკური საქმიანობის რეესტრში
ზოგიერთი ეკონომიკური საქმიანობა სავალდებულო წესით ექვემდებარება რეგისტრაციას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ეკონომიკური საქმიანობის რეესტრში. რეგისტრაცია სავალდებულო საქმიანობა (მათ შორის და არა მხოლოდ) მოიცავს: კვების პროდუქტების, ავეჯის, ფეხსაცმლის, მშენებლობასა და სამშენებლო მასალების წარმოებასთან დაკავშირებულ სამუშაოებს და ა.შ.
სხვა სიახლეები
ფასთა ინდექსაციის წესში მნიშვნელოვანი ცვლილებები - რა უნდა გაითვალისწინონ მიმწოდებლებმა
12.10.2026.13:58
2026 წლის 5 ოქტომბერს მნიშვნელოვანი ცვლილებები შევიდა „ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების ხელშეწყობის მიზნით ფასთა ინდექსაციის გამოყენების საფუძვლების, პრინციპებისა და წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის №245 დადგენილებაში. ცვლილებების შესახებ დეტალურად საუბრობს იურიდიული ფირმა ბი ვი ქონსალთინგის მმართველი პარტნიორი - ვახტანგ შურღაია.
ცვლილების შედეგად განისაზღვრა, რომ ფასთა ინდექსაციის მოთხოვნის უფლების გამოყენება შესაძლებელია სამუშაოების დასრულების ვადის მე-12 თვის დასრულებამდე, შემსყიდველისათვის მიმართვის გზით. თუ მიმწოდებელი მიმართავს შემსყიდველს ფასთა ინდექსაციის გამოყენებაზე, იგი ვალდებულია, სამუშაოების დაწყებიდან 12 თვის გასვლის შემდეგ სამუშაოების დასრულებამდე სრულ პერიოდზე წარადგინოს შემსყიდველთან საქსტატის დასკვნა თითოეულ თვეში შესრულებულ სამუშაოებზე.
დადგენილებით აგრეთვე განისაზღვრა, რომ გარდამავალი დებულებით დადგენილი წესები კვლავ ვრცელდება 2026 წლის 1 ივნისიდან 2027 წლის 1 იანვრამდე გამოცხადებული ტენდერების ფარგლებში შესრულებულ სამუშაოებზე, თუმცა არა 2027 წლის შესყიდვების გეგმით გათვალისწინებულ და 2027 წლის 1 იანვრამდე გამოცხადებულ ტენდერებზე.
აღსანიშნავია ისიც, რომ გახანგრძლივდა დროებითი წესით სარგებლობის შესაძლებლობის ვადა - მიმწოდებელი უფლებამოსილია, დადგენილების ამოქმედებიდან 150 კალენდარული დღის ვადაში მიმართოს შემსყიდველს დროებითი წესის გავრცელების მოთხოვნით. აგრეთვე გახანგრძლივდა მოთხოვნის ვადა შემდეგი სამუშაოებისათვის:
ა) 2026 წლის 1 ივნისიდან 2027 წლის 1 იანვრამდე გამოცხადებული ტენდერების ფარგლებში შესრულებულ სამუშაოებზე, გარდა 2027 წლის შესყიდვების გეგმით გათვალისწინებული 2027 წლის 1 იანვრამდე გამოცხადებული ტენდერებისა;
გ) მიმდინარე და 2026 წლის 1 ივნისამდე გამოცხადებული ტენდერების ფარგლებში შესრულებულ სამუშაოებზე.
აღნიშნულ შემთხვევებში მიმწოდებელი უფლებამოსილია, ხელშეკრულების გაფორმებიდან 120 კალენდარული დღის ვადაში (ნაცვლად 60-ისა) მიმართოს შემსყიდველს ხელშეკრულებაზე დროებითი წესის გავრცელების მოთხოვნით.
საყურადღებოა, რომ ცვლილების შედეგად დადგენილებით გათვალისწინებულია პრეისკურანტის საფუძველზე შესყიდული სამუშაოების შემთხვევაც. კერძოდ, თუ ხელშეკრულებით მიწოდების ვადა აღემატება 12 თვეს, ამ ვადის შემდეგ შესრულებულ სამუშაოებსა და გაცემულ დავალებებზე გამოიყენება ფასთა ინდექსაცია, მიუხედავად იმისა, რომ დავალების ფარგლებში სამუშაოების შესრულების ვადა შესაძლოა იყოს 12 თვეზე ნაკლები. ასეთ დროს მიმწოდებელი ფასთა ინდექსაციის გამოყენების მოთხოვნით მიმართავს შემსყიდველს მიწოდების ვადის მე-12 თვის დასრულებამდე. საქსტატის დასკვნა შეიძლება შემსყიდველთან წარდგენილ იქნეს ყოველთვიურად ან სამუშაოების დასრულებამდე ნებისმიერ დროს, მიმწოდებლის მიერ შერჩეულ პერიოდში.
დადგენილება განსაზღვრავს აგრეთვე სანქციებს მიმწოდებელთათვის - სამუშაოების დასრულებიდან 15 სამუშაო დღის ვადაში საქსტატის დასკვნის წარუდგენლობის შემთხვევაში შემსყიდველი უფლებამოსილია, გამოიყენოს გარანტია სრული ოდენობით და, ამავდროულად, დააკისროს პირგასამტეხლო მიმწოდებელს.
ცვლილების შედეგად აგრეთვე განსხვავებულად ჩამოყალიბდა დროებითი წესი ფასთა ინდექსაციის თაობაზე, კერძოდ:
• დადგენილება აღარ ითვალისწინებს დროებითი წესის ფარგლებში მხოლოდ ბიტუმისა და დიზელის ფასთა ინდექსაციას (და შესაბამის გამოთვლის წესს);
• ფასთა ინდექსაცია შეეხება ხელშეკრულების ფარგლებში სამუშაოების ღირებულების 60%-ს;
• ფასთა ინდექსაცია ვრცელდება შრომის ანაზღაურებაზე მხოლოდ ზემოთ მოცემული პროცენტული ოდენობის ფარგლებში.
დროებითი წესის ფარგლებში შესრულებული სამუშაოების ღირებულებაზე ფასთა ინდექსაცია ხორციელდება შესაბამის თვეს შესრულებული სამუშაოების პერიოდის ბოლო დღიდან 49 დღით ადრე, საქსტატის მიერ საბაზისო ინდექსთან მიმართებით შესაბამისი თვის დადგენილი ინდექსის მიხედვით. ამავდროულად, დასკვნის წარუდგენლობის შემთხვევაში შემსყიდველი უფლებამოსილია, გამოიყენოს ზემოთ აღნიშნული სანქციები.
საყურადღებოა, რომ ცვლილების შედეგად დადგენილებით განსაზღვრული 12-თვიანი შეზღუდვა ფასთა ინდექსაციასთან დაკავშირებით (როდესაც სამუშაოების შესრულების ვადა 12 თვე ან ნაკლებია) არ ვრცელდება დროებითი წესით განსაზღვრულ პროცედურასა და მოთხოვნებზე.
ცვლილებები ძალაში შევიდა გამოქვეყნებისთანავე (2026 წლის 6 ოქტომბერს) და ვრცელდება 2026 წლის 4 ივნისიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე.